ادبستان معرفت
استاد محمد مهدی معماریان ساوجی

تفسیر سوره ناس

بسم الله الرحمن الرحیم

جمعه ۱۴۰۳/۶/۲، مشهدمقدس

موضوع: تفسیر سوره ناس

سوره ناس آخرین سوره قرآن‌ است.

روایت داریم اگر کسی دردی دارد سوره ناس بر او خوانده شود آرام می‌شود.

روایت از نبی اکرم و امام صادق ع:

سوره ناس شفاست برای کسی که قرائت می‌کند آن را و شیطان نمی‌تواند به او نزدیک شود.

بسم الله الرحمن الرحیم آغاز گر هر سوره قرآن است.

روایت از امامان معصوم در مورد اسم اعظم:

بسم الله الرحمن الرحیم به اسم اعظم نزدیکتر است از سفیدی چشم به سیاهی چشم.

هر قفلی در عالم با بسم الله الرحمن الرحیم باز می‌شود.

کسی که که زیاد بسم الله الرحمن الرحیم بگوید خودش گره گشا می‌شود یعنی مستجاب الدعوه می‌شود.

روایت: هر کاری که می‌خواهید انجام دهید چه بزرگ و چه کوچک با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز کنید.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

به نام خداوند رحمتگر مهربان

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ﴿۱﴾

بگو پناه می‌برم به پروردگار مردم

روایت: وقتی خداوند می‌فرماید قل اعوذ برب الناس، شما آهسته بگویید «اعوذ برب الناس»

روایت از امام رضا ع:

وقتی خداوند می‌فرماید قل هو الله احد، شما آهسته بگویید «هو الله احد»

زیرا خداوند دارد دستور می‌دهد.

وقتی آیه «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى» را تلاوت می‌کنید آهسته بگویید: سبحان ربی الاعلی و بحمده

قل اعوذ برب الناس…

بگو پناه می‌برم به رب ناس…

رب چند معنا دارد:

یکی از معنای رب، پرورش دهنده است،

خداوند رب ما است و ما را پرورش می‌دهد.

ما ربوبیت هرچیزی را برای خداوند قائل هستیم.

یک معنای رب سید و بزرگ است.

بزرگی که بزرگی او به خاطر پرورش دهندگی او است، آن سیادت رب به خاطر پرورش است.

رب ناس یعنی خدا رب همه انسان‌هاست.

مَلِکِ النَّاسِ

پادشاه مردم

مَلِک یعنی پادشاه.

ملک ناس، پادشاه حقیقی همه‌ی مردم است.

لا اله الا الله الملک الحق المبین

(هیچ خدایی نیست جز خدای یکتای فرمانروا که وجودش ثابت و روشن و آشکار است)

چرا خداوند پادشاه حقیقی است؟!!

پادشاه مجازی هم داریم که سلاطین و حکام‌اند.

در دعای کمیل آمده:

((وَ لاَ یُمْکِنُ الْفِرَارُ مِنْ حُکُومَتِکَ))

از حکومت او نمی‌شود فرار کرد.

چرا؟! زیرا لاحول و لا قوه الا بالله.

پادشاه حق خداوند است، ملک حق مبین است.

سلطنت او آشکار است.

چطور سلطنت خداوند آشکار است؟!!

همه ما اسیر خدا هستیم، چون از خود هیچ اراده‌ای نداریم و همه فقیر او هستیم.

آیا انسانی می‌تواند یک ساعت به عقب برگردد؟؟؟

می‌تواند نفس نکشد؟؟؟ وقتی زمان مرگش می‌رسد می‌تواند نمیرد؟؟؟ خیررر

همه کاره خداوند است.

در داستان حضرت موسی آمده: وقتی که ایشان به میقات رفت سامری گوساله زرینی درست کرد که قدیم هم در مصر پرستش می‌شد، گوساله صدا می‌زد، در قرآن آمده: «له خوار» صدای گاوبانگ داشت.

حضرت موسی برگشت گوساله را آتش زد و در دریا ریخت و گفت نگاه کن به خدای خود ای سامری که عاقبت او چه شد!!! خدایی که مقهور ما شد چه خداییست!!!

آیا مردم الله را رب خودشان می‌دانند؟!

آیا همه الله را پادشاه و اله خود می‌دانند؟!

خیلی از انسان‌ها خدا را قبول ندارند و بت پرست هستند.

رب ناس، آیا ناس همه مردم هستند؟!!

روایت از امام باقر علیه السلام:

ناس ما اهل بیت هستیم.

یعنی «بگو پناه می‌برم به خدای محمد و آل محمد ص»

یا رب محمد و آل محمد به حق محمد و آل محمد صل علی محمد و آل محمد.

رب ناس، رب انسان کامل است.

ملک الناس یعنی الله پادشاه اهل بیت است.

امام صادق علیه السلام در دعای ام داود:

َاللّهُمَّ وَاَسئَلُکَ‏ بِاَنَّکَ مَلیکٌ وَاَنَّکَ ما تَشآءُ مِنْ اَمْرٍ یَکُونُ وَاَنَّکَ عَلی‏ ما تَشآءُ قَدیرٌ …

خدایا از تو خواهم‏ چون تویی فرمانروا و تو چنانی که هرکاری را بخواهی می‌شود و تویی که بر هرچه بخواهی توانایی…

از پادشاه باید طلب کرد، پادشاه حقیقی چه کسی جز خداست؟!!

آیا پادشاه همه مردم خدا است؟! خیر

ملک ناس، پادشاه انسان کامل است.

الهی قمشه‌ای

«جهان کشور من خدا شاه من

نداند جز این قلب آگاه من»

خدایا فقط تو پادشاهی و همه گدای تواند.

علامه حسن‌زاده آملی می‌فرماید:

((چه زشت است گدا از گدایان گدایی کند))

حالا یک جا اگر خداوند حاجتت را نمی‌دهد حکمت او اقتضا می‌کند که به تو ندهد.

حضرت ابراهیم ع می‌فرماید:

((قل ان صلاتی ونسکی ومحیای ومماتی لله رب العــلمین))

آیاتی داریم که دلالت می‌کند ناس همه مردم نیستند مگر چند آیه که مشخصه دارند.

مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ

 

ﺍﺯ ﺯﻳﺎﻥ ﻭﺳﻮﺳﻪ ﮔﺮ ﻛﻤﻴﻦ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ، (۴)

وسوسه خودش صدای آشکاریست که آهسته باشد و در اصل لغت صدای وِز وِز باد است که آهسته می‌آید.

وسوسه شیطان در وجود انسان و در ذهن انسان راه نفوذ دارد.

خیلی از کارهای انسان‌ها از روی فطرت خود انسان نیست و علتش وسوسه شیطان است.

آیه قرآن:

البقره

الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ یَعِدُکُم مَّغْفِرَهً مِّنْهُ وَفَضْلًا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ

ﺷﻴﻄﺎﻥ، ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻬﻴﺪﺳﺘﻲ ﻭ ﻓﻘﺮ می‌ترساند، ﻭ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﺯﺷﺖ ﺍﻣﺮ می‌کند، ﻭ ﺧﺪﺍ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺧﻮﺩ ﻭﻋﺪﻩ ﺁﻣﺮﺯﺵ ﻭ ﻓﺰﻭﻧﻲ ﺭﺯﻕ می‌دهد، ﻭ ﺧﺪﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻋﻄﺎ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﻭ ﺩﺍﻧﺎﺳﺖ. (۲۶۸)

وقتی که انسان می‌خواهد صدقه بدهد شیطان وسوسه می‌کند که فقیر می‌شوی و یا به امر فحشا و زنا دستور می‌دهد.

امر شیطان به زنا و فحشا است پس انسان باید خیلی مراقب باشد که به وسوسه‌های شیطان عمل نکند.

چون در قرآن به زانی وعده خلود در جهنم داده شده.

وسواس خناس

خنس و کنس به معنای پنهان است.

خناس جمع شدن در خود است مثل مار و کرمی که در خود جمع می‌شود.

یعنی ذهن ما دارای سوراخ‌هایی است که از آن سوراخ‌ها شیطان گهگداری بیرون می‌آید و در دل انسان شبهه‌ای می‌اندازد و بعد می‌رود پنهان می‌شود.

هر زمانی که شیطان وسوسه‌ات کرد صلوات بفرست، وقتی که صلوات می‌فرستید دیگر دچار وسوسه شیطان نمی‌شوید.

نکته

هر زمانی که وسوسه شیطان شما را گرفت این ذکر را بگویید:

((آمَنْتُ بِاللّٰهِ وَبِرَسُولِهِ))

اگر وسوسه از جانب شیطان باشد می‌رود.

اما اگر میل نفسانی باشد متفاوت است.

شیطان انسان را وسوسه می‌کند و از کار خیر باز می‌دارد.

شیطان دلیل می‌خواهد و با دلیل او را می‌شود محکوم کرد و مثل نفس نیست، نفس دلیل نمی‌خواهد و فقط میل می‌کند.

همیشه از شیطان پناه بخدا ببرید.

الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ

ﺁﻧﻜﻪ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺩﺭ سینه‌های ﻣﺮﺩم ﻭﺳﻮﺳﻪ می‌کند (۵)

روایت: قلب مؤمن، دو گوش دارد از یک گوش او فرشته و از گوش دیگرش شیطان می‌دمد.

خناس پنهان می‌شود وقتی شما نام خدا را می‌آورید می‌رود.

اگر انسان به شیطان اجازه بدهد می‌آید و تمام قلب او را فرا می‌گیرد.

فرشته انسان را به کار نیک امر می‌کند و شیطان او را به کار زشت.

/متاع کفر و دین بی‌مشتری نیست

گروهی آن گروهی این پسندند/

مِنَ الْجِنَّهِ وَالنَّاسِ

ﺍﺯ ﺟﻨّﻴﺎﻥ ﻭ ﺁﺩﻣﻴﺎﻥ. (۶)

بعضی از شیاطین از اجنه هستند.

در قرآن سوره‌ای بنام سوره جن داریم.

اجنه طایفه‌های مختلفی دارند، مسلمان و کافر دارند.

بعضی از شیاطین جنی هستند و پوشیده هستند و بعضی از شیاطین انسی هستند.

شیطان انسان را از کار خیر باز می‌دارد.

هر حرف و کاری که شما را از ذکر، قرآن، کلاس، مطالعه و کارهای نیک بازداشت بدانید شیطانی است.

در مورد وسوسه‌های شیطان مراقبه داشته باشید، یک موقع متوجه شدید که در هجوم وسوسه‌های شیطان هستید بگویید قل اعوذبرب الناس، ملک الناس اله الناس.

صدق الله العلی العظیم

نکات قرآنی:

آخرین کلمه قرآن ناس است، یعنی انسان.

قرآن که به آخرش برسد می‌شود انسان کامل، قرآنی بشوید، می‌شوید انسان.

آخرین حرف قرآن •سین•

اولین حرف قران •ب•

بسم الله الرحمن الرحیم.

اول •ب• و آخر آن •س• می‌شود •بس•

قرآن • بس• است.

بس در همه‌ی زبان‌های فارسی و عربی و ترکی یک معنا دارد یعنی کافیست.

قرآن بس است و قرآن ناطق امام معصوم است.

حدیث: کل قرآن در سوره حمد جمع است و

کل سوره حمد در بسم الله الرحمن الرحیم است و کل بسم الله الرحمن الرحیم در باء‌ بسم الله و کل باء بسم الله در نقطه زیر باء.

امیر المومنین علی علیه السلام می‌فرمایند: اَنا نقطه تَحْتَ الباء بسم الله الرحمن الرحیم وَ مَن عنده اُمُ الکتاب.

پا گذاشتن بر دوش نبى و شکستن بت‌ها

یکى از فضیلت‌هایى است که براى على (ع) گفته شده است، على (ع) فرموده است: با رسول خدا (ص) نزد کعبه آمدیم. ابتدا رسول خدا (ص) پا بر دوش من گذاشت که بالاى کعبه رود. اما آن حضرت در بدن من ضعف و ناتوانى احساس کرد. به من فرمود: «بنشین». نشستم. پیامبر اکرم (ص) از دوش من پایین آمد و نشست؛ آن‌گاه به من گفت: «پا بر دوش من بگذار و بالاى کعبه برو». وقتى من پا بر دوش نبى اکرم گذاشتم، چنین تصور کردم که اگر اراده کنم، مى‌توانم به افق آسمان برسم. من بر فراز کعبه رفتم، درحالى‌که در آن، صورت‌هاى بت‌هاى گوناگون وجود داشت و من همه را پایین پرتاب کردم که همه آنان مانند کوزه‌هاى سفالین شکستند.

وقتی امیرالمؤمنین پا روی دوش رسول الله گذاشتند نقطه باء به بالا می‌رود و می‌شود •ن•

 

  • ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ•
  • ن • ماده المواد عالم وجود است.

قلم واسطه فیض است.

و ما یسطرون، انسان‌ها و مخلوقات هستند. و همه ما یسطرون •کلمه الله •هستند.

این •ن• در بسم الله الرحمن الرحیم

در نون رحمان است که عام و تمام موجودات را فرا گرفته است و رحیم خاص مؤمنین است. بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ.

جامعیت مال •نون• است و چون در کلمه رحمان است لذا رحمت رحمانی تمام موجودات عالم را در بر گرفته است.

امیرالمؤمنین علیه السلام پا روی شانه رسول الله گذاشت و تمام قرآن را سیر کرد.

امیرالمؤمنین ع: أنَا قرآن ناطق…

امام شافعی: شافعی مُرد و ای کاش می‌فهمید که علی خدا است یا الله…

قرآن بجز از مدح علی آیه ندارد

ایمان بجز از حب علی پایه ندارد

گفتم به بر سایه لطفش بنشینم

دیدم که علی نور بود سایه ندارد

الحمدلله علی الولایه

دانلود فایل صوتی

مطالب مرتبط
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.