ادبستان معرفت
استاد محمد مهدی معماریان ساوجی

وصیت رسول الله (ص) در آداب ازدواج و زندگی خانوادگی

و زندگی خانوادگی

موضوع نکاح و اموری چند در تأثیر اوقات و اوضاع

 

  حَدَّثَنَا الشَّيْخُ الْجَلِيلُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ مُوسَى بْنِ بَابَوَيْهِ الْقُمِّيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْعَدَوِيُ‏ قَالَ حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَحْيَى الْأَصْبَهَانِيُّ أَبُو يَعْقُوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَكِّيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ حَفْصٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ نَجِيحٍ عَنْ حُصَيْبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِی قَالَ: أَوْصَى رَسُولُ اللَّهِ ص عَلِی بْنَ أَبِی طَالِبٍ ع فَقَالَ:

ترجمه: ابو سعید خُدری گوید: رسول خدا ص به على بن ابیطالب ع چنین سفارش كرد:

  • یا عَلِی! إِذَا دَخَلَتِ الْعَرُوسُ بَیتَكَ فَاخْلَعْ خُفَّهَا حِینَ تَجْلِسُ وَ اغْسِلْ رِجْلَیهَا وَ صُبَّ الْمَاءَ مِنْ بَابِ دَارِكَ إِلَى أَقْصَى دَارِكَ فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ أَخْرَجَ اللَّهُ مِنْ دَارِكَ سَبْعِینَ أَلْفَ لَوْنٍ مِنَ الْفَقْرِ وَ أَدْخَلَ فِیهَا سَبْعِینَ أَلْفَ لَوْنٍ [سَبْعِینَ لَوْناً] مِنَ الْبَرَكَةِ وَ أَنْزَلَ عَلَیكَ سَبْعِینَ رَحْمَةً تُرَفْرِفُ عَلَى رَأْسِ الْعَرُوسِ حَتَّى تَنَالَ بَرَكَتُهَا كُلَّ زَاوِیةٍ مِنْ بَیتِكَ وَ تَأْمَنَ الْعَرُوسُ مِنَ الْجُنُونِ وَ الْجُذَامِ وَ الْبَرَصِ أَنْ یصِیبَهَا مَا دَامَتْ فِی تِلْكَ الدَّارِ وَ امْنَعِ‏ الْعَرُوسَ‏ فِی‏ أُسْبُوعِهَا مِنَ‏ الْأَلْبَانِ‏ وَ الْخَلِ‏ وَ الْكُزْبُرَةِ وَ التُّفَّاحِ الْحَامِضِ مِنْ هَذِهِ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْیاءِ.

اى على! چون عروس را به خانه تو آورند، وقتى نشست، كفش او را بكن و پایش را بشوی و آبش را به در خانه‏ات بریز كه چون چنین كنى، خدا از خانه‏ات هفتاد هزار نوع فقر را ببرد و هفتاد هزار نوع بركت در آن درآورد و هفتاد هزار رحمت بر تو فرو فرستد كه بر سر عروس بچرخد تا بركت آن به هر گوشه خانه‏ات برسد و خدا عروس را تا هنگامی که در آن خانه است از جنون و خوره و پیسى امان دهد و عروس را تا یك هفته از دوغ و سركه و گشنیز و سیب ترش منع كن.

  • فَقَالَ عَلِی ع: یا رَسُولَ اللَّهِ! وَ لِأَی شَی‏ءٍ أَمْنَعُهَا مِنْ هَذِهِ الْأَشْیاءِ الْأَرْبَعَةِ.

على ع گفت: یا رسول اللَّه! چرا او را از این چهار چیز منع كنم؟

  • قَالَ: لِأَنَّ الرَّحِمَ تَعْقَمُ وَ تَبْرُدُ مِنْ هَذِهِ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْیاءِ عَنِ الْوَلَدِ وَ لَحَصِیرٌ فِی نَاحِیةِ الْبَیتِ خَیرٌ مِنِ امْرَأَةٍ لَا تَلِدُ.

رسول اللَّه ص فرمود: چون رحم از این چهار، عقیم شود و اولاد نیاورد و حصیر كف خانه از زن نازا بهتر است.

  • .فَقَالَ عَلِی ع: یا رَسُولَ اللَّهِ! فَمَا بَالُ الْخَلِّ تَمْنَعُ مِنْهُ .

على ع گفت: یا ! چرا نباید سركه بخورد؟

  • قَالَ رَسُولَ اللَّهِ ص: إِذَا حَاضَتْ عَلَى الْخَلِّ لَمْ تَطْهُرْ أَبَداً طُهْراً بِتَمَامٍ وَ الْكُزْبُرَةُ تُثِیرُ الْحَیضَ فِی بَطْنِهَا وَ تُشَدِّدُ عَلَیهَا الْوِلَادَةَ وَ التُّفَّاحُ الْحَامِضُ یقْطَعُ حَیضَهَا فَیصِیرُ دَاءً عَلَیهَا.

ص فرمود: چون بر سركه حائض گردد، به طور كامل هرگز پاك نشود و گشنیز، حیض را در درون او برانگیزد و زایش را سخت كند و سیب ترش، حیض را ببندد و مایه درد شود.

  • ثُمَّ قَالَ: یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ فِی أَوَّلِ الشَّهْرِ وَ وَسَطِهِ وَ آخِرِهِ فَإِنَّ الْجُنُونَ وَ الْجُذَامَ وَ الْخَبَلَ یسْرِعُ إِلَیهَا وَ إِلَى وَلَدِهَا.

سپس رسول الله ص فرمود: اى على! با زنت اول و وسط و آخر ماه، مجامعت مكن كه دیوانگى و خوره و گیجى به او و فرزندش روی آورد.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ بَعْدَ الظُّهْرِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ فِی ذَلِكَ الْوَقْتِ یكُونُ أَحْوَلَ الْعَینِ وَ الشَّیطَانُ یفْرَحُ بِالْحَوَلِ فِی الْإِنْسَانِ.

اى على! بعد از ظهر با همسرت مكن كه اگر فرزندى آورید، لوچ (انحراف چشم) باشد و شیطان به لوچى انسان شاد می شود.

  • یا عَلِی! لَا تَتَكَلَّمْ عِنْدَ الْجِمَاعِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی‏ بَینَكُمَا وَلَدٌ لَا یؤْمَنُ أَنْ یكُونَ أَخْرَسَ وَ لَا ینْظُرَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَى فَرْجِ امْرَأَتِهِ وَ لْیغُضَّ بَصَرَهُ عِنْدَ الْجِمَاعِ فَإِنَّ النَّظَرَ إِلَى الْفَرْجِ یورِثُ الْعَمَى فِی الْوَلَدِ.

اى على! وقت هم بستری سخن مگو كه اگر فرزندى متولد شود از لالی در امان نیست. مبادا كسى به فرج زنش بنگرد و باید وقت هم بستری دیده بر هم نهد، زیرا نظر به فرج مایه كورى است.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ بِشَهْوَةِ امْرَأَةِ غَیرِكَ فَإِنِّی أَخْشَى إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ أَنْ یكُونَ مُخَنَّثاً مُؤَنَّثاً مُخَبَّلًا

اى على! با زنت به عشق و هوس زن دیگرى مجامعت مكن كه می ترسم اگر فرزندى شود، خنثی و زن منش و گیج باشد.

  • یا عَلِی! مَنْ كَانَ جُنُباً فِی الْفِرَاشِ مَعَ امْرَأَتِهِ فَلَا یقْرَأِ الْقُرْآنَ فَإِنِّی أَخْشَى أَنْ ینْزِلُ عَلَیهِمَا نَارٌ مِنَ السَّمَاءِ فَتُحْرِقَهُمَا.

اى على! هر كه با زن خود در بستر، جنب باشد، قرآن نخواند كه می ترسم آتشى از آسمان فرود آید و هر دو را بسوزاند..

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ إِلَّا وَ مَعَكَ خِرْقَةٌ وَ مَعَ أَهْلِكَ خِرْقَةٌ وَ لَا تَمْسَحَا بِخِرْقَةٍ وَاحِدَةٍ فَتَقَعَ الشَّهْوَةُ عَلَى الشَّهْوَةِ فَإِنَّ ذَلِكَ یعْقِبُ الْعَدَاوَةَ بَینَكُمَا ثُمَّ یرُدُّكُمَا إِلَى الْفُرْقَةِ وَ الطَّلَاقِ.

اى على! با زنت مكن جز آن كه خودت دستمالى داشته باشى و همسرت دستمال دیگر، با یك دستمال خود را پاك نكنید كه شهوت بر شهوت افتد و مایه دشمنى است میان شما، و شما را به جدائى و طلاق كشد.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ مِنْ قِیامٍ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ فِعْلِ الْحَمِیرِ وَ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ كَانَ بَوَّالًا فِی الْفِرَاشِ كَالْحَمِیرِ الْبَوَّالَةِ فِی كُلِّ مَكَانٍ.

اى على! ایستاده با همسرت جماع مكن كه كار خران است و اگر فرزندى متولد شود، در بستر بول کند؛ چون خر كه در هر جا بول می­کند.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ فِی لَیلَةِ الْفِطْرِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ لَمْ یكُنْ ذَلِكَ الْوَلَدُ إِلَّا كَثِیرَ الشَّرِّ

اى على! در شب عید فطر با زنت جماع مكن كه اگر فرزندى شود، آن بسیار شر باشد.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ فِی لَیلَةِ الْأَضْحَى فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ لَهُ سِتُّ أَصَابِعَ أَوْ أَرْبَعُ أَصَابِعَ.

اى على! در شب عید قربان با همسرت جماع مكن كه اگر فرزندی شود، فرزندی شش انگشتی یا چهار انگشتی شود.

 

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ جَلَّاداً قَتَّالًا عَرِیفاً [أَوْ عَرِیفاً]

اى على! زیر درخت باردار با زنت جماع مكن كه اگر فرزندی شود، آن جلاد و آدمکش شود.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ فِی وَجْهِ الشَّمْسِ وَ تَلَأْلُئِهَا إِلَّا أَنْ یرْخَى سَتْرٌ فَیسْتُرَكُمَا فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ لَا یزَالُ فِی بُؤْسٍ وَ فَقْرٍ حَتَّى یمُوتَ.

اى على! در برابر پرتو آفتاب با همسرت جماع مكن، مگر با رواندازی که هر دو را بپوشاند، كه اگر فرزندی متولد شود، آن فرزند در سختى و فقر باشد تا بمیرد.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ بَینَ الْأَذَانِ وَ الْإِقَامَةِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ حَرِیصاً عَلَى إِهْرَاقِ الدِّمَاءِ

اى على! میان اذان و اقامه جماع مكن كه اگر فرزندی متولد شود، آن فرزند خونخوار باشد..

  • یا عَلِی! إِذَا حَمَلَتِ امْرَأَتُكَ فَلَا تُجَامِعْهَا إِلَّا وَ أَنْتَ عَلَى وُضُوءٍ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ أَعْمَى الْقَلْبِ بَخِیلَ الْیدِ.

اى على! چون زنت آبستن باشد، بی وضوء با او جماع مكن كه آن فرزند كوردل و بخیل بدنیا آید.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ فِی النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ مَشُوماً ذَا شَامَةٍ فِی وَجْهِهِ.

اى على! در شب نیمه شعبان جماع مكن كه اگر فرزندی متولد شود، آن فرزند شوم و با خال چهره بدنیا آید.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ فِی آخِرِ دَرَجَةٍ مِنْهُ [مِنَ الشَّهْرِ] إِذَا بَقِی مِنْهُ یوْمَانِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی‏ بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ عَشَّاراً أَوْ عَوْناً لِلظَّالِمِ وَ یكُونُ هَلَاكُ فِئَامٍ مِنَ النَّاسِ عَلَى یدَیهِ.

اى على! در دو روز آخر ماه جماع مكن كه اگر فرزندی شود، فرزندی گمرکچی یا کمک کار ظالم باشد و جمعى از مردم بدستش هلاك شوند.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ عَلَى سُقُوفِ الْبُنْیانِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ مُنَافِقاً مُرَائِیاً مُبْتَدِعاً

اى على! بر پشت بام­ها جماع مكن كه اگر فرزندی شود، آن فرزند منافق و ریاكار و بدعت‏گذار باشد.

  • یا عَلِی! وَ إِذَا خَرَجْتَ فِی سَفَرٍ فَلَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ تِلْكَ اللَّیلَةَ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ ینْفِقُ مَالَهُ فِی غَیرِ حَقٍّ .

اى على! چون قصد سفر داشتى، در آن شب با همسرت جماع مكن كه اگر فرزندی شود، آن فرزند ولخرج  باشد.

         وَ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ ص : «إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ كانُوا إِخْوانَ الشَّیاطِینِ»(الإسراء/۲۷). و رَسُولُ اللَّهِ ص این آیه را تلاوت فرمودند: «چرا که تبذیر کنندگان،(زیاد خرج کنندگان) برادران شیاطین­اند.»

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَكَ إِذَا خَرَجْتَ إِلَى سَفَرٍ مَسِیرَةَ ثَلَاثَةِ أَیامٍ وَ لَیالِیهِنَّ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ عَوْناً لِكُلِّ ظَالِمٍ عَلَیكَ

اى على! چون در سفرى رفتى که مسیرش تا سه شبانه روز طول می­کشد، با زنت جماع مكن كه اگر فرزندی شود، آن فرزند، کمک کار هر ظالمی علیه تو شود..

 

  • یا عَلِی! عَلَیكَ بِالْجِمَاعِ لَیلَةَ الْإِثْنَینِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ یكُونُ حَافِظاً لِكِتَابِ اللَّهِ رَاضِیاً بِمَا قَسَمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ.

اى على! شب دوشنبه ملازم جماع باش كه اگر فرزندى آید، آن فرزند حافظ قرآن و راضى به قسمت خداوند عزّ و جلّ باشد.

  • یا عَلِی! إِنْ جَامَعْتَ أَهْلَكَ فِی لَیلَةِ الثَّلَاثَاءِ فَقُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یرْزَقُ الشَّهَادَةَ بَعْدَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ لَا یعَذِّبُهُ اللَّهُ مَعَ الْمُشْرِكِینَ وَ یكُونُ طَیبَ النَّكْهَةِ مِنَ الْفَمِ رَحِیمَ الْقَلْبِ سَخِی الْیدِ طَاهِرَ اللِّسَانِ مِنَ الْغِیبَةِ وَ الْكَذِبِ وَ الْبُهْتَانِ.

اى على! اگر شب سه شنبه جماع كنى و فرزندى آید، پس از شهادت به شهادتین، شهادت روزیش شود و خدا او را  با مشركانش كیفر نكند و بوى دهانش خوش باشد و رحم دل و با سخاوت و پاك زبان از غیبت و دروغ و بهتان باشد.

  • یا عَلِی! وَ إِنْ جَامَعْتَ أَهْلَكَ لَیلَةَ الْخَمِیسِ فَقُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یكُونُ حَاكِماً مِنَ الْحُكَّامِ أَوْ عَالِماً مِنَ الْعُلَمَاءِ وَ إِنْ جَامَعْتَهَا یوْمَ الْخَمِیسِ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ عَنْ كَبِدِ السَّمَاءِ فَقُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ فَإِنَّ الشَّیطَانَ لَا یقْرَبُهُ حَتَّى یشِیبَ وَ یكُونُ فَهِماً وَ یرْزُقُهُ اللَّهُ السَّلَامَةَ فِی الدِّینِ وَ الدُّنْیا.

اى على! اگر در شب پنج شنبه با همسرت هم بستر شوی و فرزندی متولد شود، آن فرزند حاکم و دانشمند شود. اگر در روز پنج شنبه ظهر هنگامی كه خورشید در وسط آسمان است با همسرت هم بستر شوی، اگر فرزندی بدنیا آید، شیطان تا پیری به او نزدیك نگردد و بسیار فهیم باشد و خدا سلامت در دین و دنیا را را روزیش کند.

  • یا عَلِی! فَإِنْ جَامَعْتَهَا لَیلَةَ الْجُمُعَةِ وَ كَانَ بَینَكُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یكُونُ خَطِیباً قَوَّالًا مُفَوَّهاً وَ إِنْ جَامَعْتَهَا یوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یكُونُ مَعْرُوفاً مَشْهُوراً عَالِماً وَ إِنْ جَامَعْتَهَا فِی لَیلَةِ الْجُمُعَةِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَإِنَّهُ یرْجَى أَنْ یكُونَ لَكُمَا وَلَدٌ مِنَ الْأَبْدَالِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ.

اى على! اگر در شب جمعه جماع کنی و فرزندی متولد شود، آن فرزند سخنور و گویا و زبان آور شود و اگر در روز جمعه پس از عصر جماع کنی و فرزند آید، آن فرزند معروف و مشهور و دانشمند گردد. اگر در شب جمعه بعد از نماز عشاء باشد، امید می رود كه آن فرزند از ابدال باشد إن شاء اللَّه.

  • یا عَلِی! لَا تُجَامِعْ أَهْلَكَ فِی أَوَّلِ سَاعَةٍ مِنَ اللَّیلِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِی بَینَكُمَا وَلَدٌ لَا یؤْمَنُ أَنْ یكُونَ سَاحِراً مُؤْثِراً لِلدُّنْیا.

اى على! در ساعت اول شب با زنت جماع مكن كه اگر فرزندى شود، چه بسا جادوگر و دنیا طلب در آید.

  • عَلَى الْآخِرَةِ یا عَلِی :احْفَظْ وَصِیتِی‏ هَذِهِ كَمَا حَفِظْتُهَا عَنْ جَبْرَئِیلَ.

در آخر اى على! این سفارش مرا حفظ کن، چنانچه من آن را از جبرئیل حفظ کردم.

وَالسَّلامُ عَلَيْكَم وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ

 

   منابع:  الأمالي للصدوق – النص،  ص۵۶۶، المجلس الرابع و الثمانون. //  علل الشرائع، ج‏۲، ص: ۵۱۴، ح ۵، ۲۸۹ باب علل نوادر النكاح‏.

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.