ادبستان معرفت
استاد محمد مهدی معماریان ساوجی

۱۴۰۰-۲-۴ تفسیر سوره مریم جلسه ۵

بسم الله الرحمن الرحیم

شنبه ۱۴۰۰/۲/۴

موضوع، تفسیر سوره مریم ایات ۱۲ تا۱۵

یَا یَحْیَىٰ خُذِ الْکِتَابَ بِقُوَّهٍ وَآتَیْنَاهُ الْحُکْمَ صَبِیًّا
ﺍﻱ ﻳﺤﻴﻲ ! ﻛﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻮﺕ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻣﻨﺪﻱ ﺑﮕﻴﺮ ; ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻛﻮﺩﻙ ﺑﻮﺩ ، ﺣﻜﻤﺖ ﺩﺍﺩﻳﻢ .(١٢)
ای یحیی کتاب را به قوت بگیر …
در الهی نامه اقاجان دارد “الهی توفیق امتثال ان رویای شیرین یا حسن خذ الکتاب بقوه را مرحمت بفرما.
اقاجان در تمثلی می بیند کتابی به دست ایشان داده میشود وگفته میشود یا حسن خذ الکتاب بقوه
و فردا از کتاب فروشی ..کتابی بدستش می رسدکه عینا همان بوده …. منتها تا اینجا نقل شده است .وما نمیدانیم آن کتاب چه کتابی بوده است
ایات در قران گاهی وقت مصادیق ان برای سالکان پیش می اید
مثل همین ایه
فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَأَوْحَىٰ إِلَیْهِمْ أَن سَبِّحُوا بُکْرَهً وَعَشِیًّا
ﭘﺲ ﺍﺯ ﻋﺒﺎﺩﺗﮕﺎﻫﺶ ﺑﺮ ﻗﻮﻣﺶ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﺻﺒﺢ ﻭ ﺷﺎم ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺗﺴﺒﻴﺢ ﮔﻮﻳﻴﺪ .(١١) .
وَحَنَانًا مِّن لَّدُنَّا وَزَکَاهً وَکَانَ تَقِیًّا
ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺧﻮﺩ ﻣﻬﺮﻭﺭﺯﻱ ﻭ ﭘﺎﻛﻲ ﻭ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ [ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻋﻄﺎ ﻛﺮﺩﻳﻢ ] ﻭ ﺍﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﭘﺮﻫﻴﺰﻛﺎﺭ ﺑﻮﺩ .(١٣)
حنان رحمتی است همراه عطوفت و رحمت خاص و دلسوزی خاص است .
حضرت یحیی همیشه روزه دار بود و در حال عبادت و همیشه در حال گریه بود و یک سیادت و عظمت داشت و قلبها متوجه او بودند.
در “و زکات” سه معنا هست
یکی تطهیر است ،
یک معنای دیگر برکت است و معنای دیگر ان رشد و نمو است .و عجیب است این سه با هم ارتباط دارند.
مال را تزکیه کنی برکت پیدا میکند و زکات علم نشر ان است،
تطهیر و برکت و رشد و نمو هر سه در تزکیه است.
و هر سه در حضرت یحیی بود تزکیه شده بود تطهیر و برکت داده شده بود و توسط ما رشد و نمو پیداکرده بود
خودش حضرت یحیی زکات بود .
حضرت عیسی ع می فرماید
وَجَعَلَنِی مُبَارَکًا أَیْنَ مَا کُنتُ وَأَوْصَانِی بِالصَّلَاهِ وَالزَّکَاهِ مَا دُمْتُ حَیًّا
ﻭ ﻫﺮ ﺟﺎ ﻛﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﺎﺑﺮﻛﺖ ﻭ ﺳﻮﺩﻣﻨﺪم ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ، ﻭ ﻣﺮﺍ ﺗﺎ ﺯﻧﺪﻩ ﺍم ﺑﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﻭ ﺯﻛﺎﺕ ﺳﻔﺎﺭﺵ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ .(٣١)
اما اینجا میگوید حضرت یحیی خودش زکات است
انسان به جایی می رسد خودش میشود نماز
و امیرالمومنین ع می فرماید من نماز مومنین هستم اصلا خود نماز هستم و من قران ناطق هستم.
همانطور که حضرت عیسی می فرماید ، و من مایه برکت هستم هرجا که باشم.
و کان تقیا و حضرت یحیی تقی بود و کان اورد
در قبلی ها و اتینا حکم و حنانا و زکات ما به او دادیم و خودش چی بود ؟کان تقیا
اینجا و کان تقیا اورد که فاصله ایجاد کند چون صبیا در بچه تقوی معنا ندارد .
و لذا کان تقیا زمان بلوغ است به بلوغ رسید تقوی داشت
تقوی دو معنا دارد یکی پرهیز و یکی ترس وقتی این دو باهم هست میشود تقوی.
اگر بر اثر ترس خدا پرهیز کردی تقوی است.
اتقوا الله یعنی تقوی الهی را رعایت کنی و از خدا بترسی.
وَبَرًّا بِوَالِدَیْهِ وَلَمْ یَکُن جَبَّارًا عَصِیًّا
ﻭ ﺑﻪ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻧﻴﻜﻮﻛﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺮﻛﺶ ﻭ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩ .(١۴) .
بعضی گفته اند و کان تقیا نسبت خداوند و اوامر الهی و اجتناب از معاصی خدا بود
و برا بوالدیه نسبت به پدر و مادر نیکو کار بود
و لم یکن جبارا عصیا، نسبت به مردم جبار و عصیا نبود .
برّ در لغت از بر بیابان گرفته شده است و کسی که خیلی پذیرا است و مثل بیابان وسیع است ، هر چه در بیابان بریزی می پذیرد از تو ،
نیکو کاری یک بیابان نیکوی است
ان کسی که نیکو کارست هر چه بگی می پذیرد ،یعنی هر چه پدر و مادر می گفت می پذیرفت
بایزید بسطامی ، سقای خانه امام صادق ع بود می گوید من از دعای مادرم به اینجا رسیدم.(داستان اب …)
یکی از عرفای قدیم هر کس می رفت پیش ایشان برای دستگیری و سیر و سلوک می گفت برو به مادر خود خدمت کن بهشت زیر پای مادر است ، رحمت زیر پای مادر است .
قران خیلی تاکید کرده بعد از توحید احسان به والدین را ،
جوانی مسلمان امد پیش پیامبر و کفت مادرم کافرست فرمود برو دستش را ببوس ….‌و از این محبت رسول الله آن زن مسلمان شد .
ولم یکن جبار عصیا
جبر به معنی زور گفتن و عصی از عصیان است
جبار با خشم میاد
ایه قران «وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبّارِینَ» و موقعى که به سختى و عنف مى‌گیرید از روى ظلم و جبر مى‌گیرید
می خواهی جبر کنی باید زور بگویی
اگر میخواهی جبار نباشید از خانواده خود شروع کنید و دستور ندهید …
عده ای امدند پیش رسول الله و ضمانت بهشت را خواستند و رسول الله فرمود شما یک چیز برای من ضمانت کنید تامن بهشت را برای شما ضمانت کنم سجده های طولانی داشته باشید من ضمانت بهشت را میکنم و خبر به انصار رسید امدند برای ضمانت بهشت و رسول الله فرمود شما برای من یک چیز ضمانت کنید ، گفتند چی را ! گفت چیزی از
کسی نخواهید …
“اقاجان از کسی چیزی نمی خواست و اجازه نمی داد کسی برایش کاری انجام بدهد ”
اما عصی به کسی که عطوفت ندارد و نرم نیست میگویند
روایت مومن نرم است .

نسبت به پدر ومادر عصیان نمیکرد مخالف حرف انها عمل نمیکرد و نسبت به مردم بگویم هرکس با پدر و مادرش هر طور باشد با مردم هم همانگونه است.
وَسَلَامٌ عَلَیْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَیَوْمَ یَمُوتُ وَیَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا
ﻭ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺳﻠﺎم ﺑﺎﺩ ﺭﻭﺯﻱ ﻛﻪ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ، ﻭ ﺭﻭﺯﻱ ﻛﻪ ﻣﻰ ﻣﻴﺮﺩ، ﻭ ﺭﻭﺯﻱ ﻛﻪ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﺮﺍﻧﮕﻴﺨﺘﻪ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ .(١۵)
سلام از اسما ء خداوند است
معنای سلام ، سلامت در مقابل صدمه و کراهت است
هرچیزی که به طبیعت انسان ضرر داشته باشد
فرق سلامت با امان در چیست
ایه قران می فرماید ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِینَ
سلام و امنیت ، وقتی جایی سلام است انجا چیزی مزاحم تو نیست،
امان این است در اینده چیزی نمی اید این سلام را به خطر بیندازد.
خداوند در این سه روز به یحیی سلام داد همانطور که به پدرش زکریا فرمود با مردم سه روز صحبت نتوانی کرد
این سه روز یکی ورود به دنیا و یکی ورود به برزخ و یکی ورود به قیامت است
واین سه روز از ایام اعظم ادمیست
ولد یعنی دنیا و یموت اخرت و یبعث حیا یعنی قیامت خداوند در هر سه مرحله به یحیی سلام داده است
از اینجا ایه ای باز میشود وقتی شیطان از خداوند مهلت خواست
أَنْظِرْنِی إِلَىٰ یَوْمِ یُبْعَثُونَ.
جواب آمد تو از مهلت شدگانی تا یوم وقت معلوم
این یوم وقت معلوم چه وقت است
بعضی ها ظهور امام زمان را گفته اند.
نکته (در ایام جوانی به این فکر افتادم امام زمان ظهور میکند بزودی درس …برای چیست ! رفتم خدمت اقاجان فرمودند زمان رسول الله بود و مردم تحصیل علم می کردند و در ایام ظهور امام زمان هم همین است
شیطان برداشتنی نیست اینها جزو نظام عالم است
پس یوم وقت معلوم چه وقت است ؟
شیطان گفت تا روز قیامت مهلتم بده ولی خداوند تا یوم وقت معلوم یعنی تا یوم یموت مهلتش داد تا دم مرگ آدمی
یبعث حیا شیطان قبول نشد به یوم یموت رسید تا دم مرگ مهلت دارد بعد از ان دستش کوتاه میشود اگر تا یوم یبعث حیا مهلت می داد در تمام طول برزخ انسان از دست شیطان راحتی نداست .
چرا حضرت یحیی با سلامی که خداوند به او داد شهید شد ! سلام که سلامتی است .
سلام دو جور است ؟
یک موقع” سلام من قولا رب رحیم
یک موقع سلام از از جانب اسم الرحمن است
واینها باهم فرق دارد ؟ سلام از جانب اسم الرحیم یعنی ایمان و روحش در سلامت است ولی جسم او ممکنست صدمه ببیند.
سلام از جانب رحیم مثل حضرت نوح انقدر کتک میخورد بیهوش میشد ..
ولی سلام از جانی حضرت رحمان در مورد حضرت ابراهیم کسی که انواع سلام در موردش داده شده است
یا نارا کونی بردا و سلاما علی ابراهیم
لذا بدن حضرت ابراهیم نسوخت سلام رحمانی است
نکته (در یوم یبعث حیا، حی بر انگیخته میشود این کنایه از شهادت یحیی است
زنده برانگیخته میشود
سلام بر روزی که دنیا امد و روزی که میمرد ، تولد را گذشته گفت و میمرد اینده گفت
چرا تولد گذشته گفته شد و مرگ بعث اینده گفته شد؟یکی این است سلام در حیات یحیی بود، اما یک نظریه دیگر هست در قران بین موت و قتل فرق هست
اگر بمیرد ویا کشته شود وایات دیگر هم هست ..
حصرت یحیی کشته شد و نمرد الان هم میشود گفت یوم ولد و یوم یموت و یوم یبعث حیا،
ایه قران کل نفس ذائقه الموت .
اینکه تولد گذشته و مرگ اینده باید فکر شود
وتا بعدا …
الحمدلله علی الولایه

دانلود فایل صوتی

مطالب مرتبط
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.