۱۴۰۳-۱۰-۱۸ شرح فص فاطمیه جلسه ۱۴۹ مدح حضرت زهرا س
بسم الله الرحمن الرحیم
سه شنبه، ۱۴۰۳/۱۰/۱۸، درس فص فاطمیه، جلسه ۱۴۹
🧿موضوع: قصیده ((فی مولد بقیه النبوه و ناموس الله الاکبر الصدیقه الطاهره سیده النساء فاطمه سلام الله علیها))
۱۴-صدّیقهُ لا مثلها صدّیقه
تُفرغ بالصَّدق عن الحقیقه
⤴️صدیقهای که مثل آن صدیقهای نیست.
🖋صدیقه از صدق و صدق به معنی راستی است. و اما صدیق بودن یک مقامی خاص و والاست.
🕋النساء
وَمَن یطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَٰئِک مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِم مِّنَ النَّبِیینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولَٰئِک رَفِیقًا
و کسانی که از خدا و پیامبر اطاعت کنند، در زمره کسانی از پیامبران و صدیقان و شهیدان و شایستگان خواهند بود که خدا به آنان نعمت داده; و اینان نیکو رفیقانی هستند. (۶۹)
🖋صدیقیت یک مقام از نبوت پایینتر است.
و کسی صدیق است که در ظاهر و باطن فانی در نبی باشد یعنی هم در ظاهر و هم در باطن و هم در تمام شئون تصدیق کننده باشد.
🖋 از القاب حضرت فاطمه صدیقه کبری است.
🖋صدیقهای است که مثل او صدیقه نیست (ممکن است زنهای دیگر صدیقه باشند ولی در رتبه صدیقیت کسی به مقام ایشان نمیرسد)
🖋جوری در صدق غرق است که از غیر او فارغ است و همهٔ وجود او راستی و حقیقت است.
۱۵-هی البتول الطّهر و العذراء
کمریم الطّهر و لا سواء
⤴️او بتولی طهر و بسیار پاک است.
بتول به زنی گفته میشود که هیچ شهوتی به مردها ندارد.
⬅️ روایت: خانمی آمد محضر امام صادق علیه السلام و به امام گفت نمیخواهم ازدواج کنم میخواهم بتول باشم (بتول بریده از مردها) امام صادق فرمود: مادر ما فاطمه زهرا بتول بود درحالیکه ازدواج کرده بود.
🖋عذرا به دختر باکره می گویند که یعنی عذر دارد برای ازدواج.
۱۶-فإنّها سیّده النّساء
و مریم الکبریٰ بلا خفاء
⤴️ به درستی که او سیده نساء است و مریم کبری است بدون هیچ خفا و پوشیدگی.
در سوره مریم بنی اسراییل خطاب به حضرت مریم گفتند یا أُخْتَ هَارُونَ … ای خواهر هارون!
درحالیکه هارون ۱۵۰۰ سال قبل از حضرت مریم بوده است.
🖋چرا میگویند یا آخت هارون!!!
📗در کتاب طومارهای بحر المیت اشاره میکند به خواهر هاردن که مریم نبیه نام دارد.
یعنی مریمی که مقام انباء دارد و از ملکوت خبر میدهد.
🖋 در سوره مریم که میگویند یا آخت هارون یعنی تو مثل آن مریمی هستی که نبیه بوده.
۱۷-وحبّها من الصّفات العالیه
علیها دارت القرون الخالیه
⤴️ محبت فاطمه زهرا از صفات عالی است که مدار قرون گذشته به دور او دور میزند.
اشاره دارد به حدیث امام صادق علیه السلام که مدار قرون گذشته به گرد مادرم فاطمه دور میزند.
⬅️روایت: کسیکه فاطمه زهرا را شناخت لیله القدر را درک کرده است.
۱۸-و تبتّلت عن دنس الطّبیعه
فیالها من رتبهٍ رفیعه
⤴️یعنی بریده از چرک طبیعت است و برای او چه رتبه رفیعی است.
🖋 از هر زشتی بریده است چون در قرآن آمده آمده (ویطهرکم تطهیرا…)
۱۹-مرفوعه الهمّه و العزیمه
عن نشأه الزّخارف الذّمیمه
⤴️همت و عزیمت او بلند است از نشئهٔ زیورهای ذمیمه.
۲۰-فی افق المجد هی الزّهراء
للشّمس من زهرتها الضّیاء
⤴️در افق مجد و بزرگی او زهرا و نورانی است.
پرتوی خورشید از نورانیت اوست.
۲۱-بل هی نور عالم الأنوار
و مطلع الشّموس و الأقمار
⤴️بلکه او نور عالم انوار است و محل طلوع خورشید و ماه است.
۲۲-رضیعه الوحی من الجلیل
حلیفه المحکم و التّنزیل
🖋شیر خورده و دریافت کننده است از خود خداوند جلیل و هم پیمان قرآن محکم است.
🖋 بنده در حالتی مشاهده میکردم که قرآن به صورت انسانی کامل عبا و ردا داشت و روی عبای او یک چیزی مثل شنل بود و روی آن شنل تمام آیات قرآن نوشته شده بود که هر سورهای را که نگاه میکردی دارای رنگی خاص بود، اما وقتی که جلو میرفتی میدیدی هر آیه هم رنگی خاص دارد و وقتی جلوتر میرفتی میدیدی هر کلمه یک رنگ خاص دارد و وقتی جلوتر میرفتی میدیدی که هر یک از حروف رنگی خاص دارند، و زمانی که حضرت قرآن تشریف آوردند در مقابل ایشان پنج تن آل عبا ایستاده بودند، وقتی ایشان به خاتم انبیا رسیدند رسول الله آغوش باز کردند و فرمودند عزیزم و قرآن را در آغوش گرفتند، وقتی به امیرالمؤمنین علیه السلام رسیدند ایشان هم آغوش باز کردند و فرمودند عزیزم و حضرت قرآن را بغل کردند، وقتی به خانم فاطمه زهرا رسیدند ایشان چادر بر سر داشتند و صورتشان هم پوشیده بود و خانم دست از زیر چادر بیرون آوردند و حضرت قرآن تمام قد خم شدند و دست ایشان را بوسه زدند و بعد حضرت قرآن امام حسن و امام حسین را در آغوش گرفتند.
⤴️ خاتم انبیاء هم همیشه خم میشدند و دست خانم فاطمه زهرا را بوسه میزدند.
۲۳-مفطومهُ من زلل الأهواء
معصومهُ عن وصمه الأخطاء
⤴️بریده شده است از لغزشهای هوای نفس.
و از ننگ خطاها معصوم است.
۲۴-معربهُ بالسّتر و الحیاء
عن غیب ذات باریء الأشیاء
⤴️ اعراب دهنده و ایجاد کننده است از غیب ذات حق تعالی.
بحث نفس رحمانی است که ایجاد میکند اشیا را.
ایجاد کننده از غیب ذات، باطن صدیقه طاهره است.
۲۵-راضیهُ بکلّ ما قضیٰ القضا
بما یضیق عنه واسع الفضا
⤴️ راضی است به آنچه قضا اقتضا میکند.
یکی از مقامات بلند انسانی راضی بودن به قضای الهی است که البته رضایت با تحمل فرق دارد.
🖋 با آن وسعت فضایی که دارد دنیا برایش تنگ و سخت است.
🖋نکته: اولیاالله وسیعترین فضا و جان را دارند اما اینجا در تنگناترین مکان و شرایط قرار دارند.
⬅️ رسول الله (ص) میفرماید:
“ما أوذی نبی مثل ما أوذیت”
یعنی: هیچ پیامبری به اندازه من آزار و اذیت نشد.
۲۶-زکیّهُ من وصمه القیود
فهی غنیّهُ عن الحدود
⤴️ پاک است از ننگ قیدها و او بینیاز از حدود است یعنی قید ندارد چون حد ندارد، باطن ایشان را میفرماید. اگرچه در ظاهر در تنگنا قرار دارد.
امیرالمؤمنین ع فرمود در خطبه ۹۰ نهج البلاغه:
هُوَ الَّذِی اشْتَدَّتْ نِقْمَتُهُ عَلَی أَعْدَائِهِ فِی سَعَهِ رَحْمَتِهِ، وَ اتَّسَعَتْ رَحْمَتُهُ لاَِوْلِیائِهِ فِی شِدَّهِ نِقْمَتِهِ
اوست خداوندی که خشم و انتقامش بر دشمنانش سخت است، در عین گستردگی رحمتش و، رحمتش در حق دوستانش گسترده است در شدت سختی و گرفتگی.
🖋 در دنیا انسان باید سختیها را بپذیرد و راضی به رضای الهی باشد.
راضی بودن به فعل مردم با رضا به قضای الهی متفاوت است.
انسان نباید ظلم دیگران را بپذیرد و قبول کند اما وقتی همهٔ افعال را از حق ببیند راضی میشود به قضای او.
۲۷-یا قبله الأرواح و العقول
وکعبه الشّهود والوصول
⤴️قبله ارواح عقول و قدیسان مجرد هستی.
و کعبه شهود و وصول به حق آستانه توست.
🖋 جناب ابن عربی میفرماید اگر عارفان به لقاء الله برسند تازه میتوانند انواری از صدیقه طاهره را شهود کنند.
۲۸-من بقدومها تشرّف منیٰ
و من بها تُدرک غایه المــُنیٰ
⤴️ مکه و منا به قدوم ایشان شرافت پیدا کرد و او کسی است که غایت آرزوها به او درک میشود.
🕋بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ ﴿۱﴾
سوگند به این شهر
وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ ﴿۲﴾
و حال آنکه تو در این شهر جای داری
🖋 اگر زمین شرافت پیدا میکند به خاطر انسان کامل است.
⬅️روایت: در آخر روز قطعات زمین با هم حرف میزنند و از یکدیگر میپرسند آیا امروز ذاکری از روی شما عبور کرد؟ آن قطعه از زمین که ذاکر خدا بر روی آن عبور کرده بر دیگر قطعات زمین فخر میکند.
إِنَّ أَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکهَ مُبَارَکا وَهُدًی لِلْعَالَمِینَ.
اول خانهای که برای عبادت خلق بنا شد همان خانه (کعبه) است که در بکّه است که در آن برکت و هدایت خلایق است.
⤴️ اولین خانه بنا شده برای ناس.
در روایت آمده است که ناس ما اهل بیت هستیم که خانه خدا زایشگاه امیرالمؤمنین است.
➖➖بابها و حجابها➖➖
۱-و بابها الرفیع باب الرحمه
و مستجار کل ذی ملمه
⤴️ باب بلند او باب رحمت است که پناه گاه گرفتاران است.
⬅️حدیث: اما رضا ع: إِذَا نَزَلَتْ بِکُمْ شَدِیدَهٌ فَاسْتَعِینُوا بِنَا عَلَی اَللَّهِ
امام رضا علیه السلام: هر گاه دچار گرفتاری و بلا شدید، به واسطه ما از خدا کمک بجویید.
۲-و ما الحطیم عند باب فاطمه
بنورها تطفا نار الحاطمه
⤴️حطیم، آن قسمت دیوار کعبه است که میگویند حاجت میدهد.
🖋در برابر باب فاطمه حطیم دیگر چیست که به نور فاطمه خاموش میشود آتش در هم کشنندهٔ جهنم.
حطیم کجا؟!! باب فاطمه زهرا کجا؟!!!
🖋 اصل دین و اسلام یعنی اهل بیت علیهم السلام.
۳-و بیتها المعمور کعبه السماء
اضحی ثراه للثریا ملثما
⤴️خانهٔ آبادان فاطمه کعبه آسمان است که خاک آن نور افشانی میکند برای ثریا.
۴-و خدرها السامی رواق العظمه
و هو مطاف الکعبه المعظمه
⤴️ پرده بلند او رواق عظمت است که کعبه به گرد سراپرده فاطمه طواف میکند.
خلایق کعبه را طواف میکنند، و او سراپردهٔ فاطمه را طواف میکند.
⬅️حدیث: رسول خدا فرمود من مبعوث شدم برای اهل بیت خودم خصوصی و مبعوث شدم برای مابقی مردم به صورت عمومی.
یعنی چه؟!! یعنی داستان اهل بیت من با همه مردم متفاوت است و مقام اختصاصی دارند که از نبوت برای آنها اسراری است که برای بقیه مردم نیست.
اسراری است که فقط آنها میتوانند تحمل کنند.
🖋 آیاتی در قرآن است که اینها را از بقیه مردم جدا میکند.
🖋امیرالمؤمنین ع فرمود: انّا صنائع ربّنا والناس بعد صنائع لنا.
ما مصنوع پروردگارمان هستیم و بعد از آن، مردم همگی مصنوع ما هستند.
یعنی ما با بقیه مردم فرق داریم و هیچ کدام از این امت با ما قابل قیاس نیست زیرا باید همجنس را با همجنس قیاس کرد.
۵-حجابها مثل حجاب الباری
بارقه تذهب بالابصار
⤴️ حجاب او مثل حجاب حضرت باری است که بارقهای از آن دیدگان را میبرد، به پرتوی نوری از حجاب او نمیشود نگاه کرد.
۶-تمثل الواجب فی حجابها
فکیف بالاشراق من قبابها
⤴️ متمثل شد حضرت واجب الوجود در حجاب او پس اشراق میکند از قبههای او.
🖋 پس محبت او محبت خداست و غضب او غضب خدا و ولایت او و ولایت خداست.
🖋 بحث مظهریت تام خداست و خدا از رسول خود جدا نیست، خدا از ولی خود جدا نیست، این را اهل باطل نمیفهمند، این همان بحث ولایت است.
🖋 امیرالمؤمنین جدا از خدا نیست دست او دست خداست که یدالله است، لسان او لسان خداست که لسان الله است.
🖋جناب صغیر اصفهانی میفرماید:
//ید حق عین حق لسان حق است
پای تا سر همه خداست علی
جز خدایش نمیتوان خواندن
چکنم اینکه نارضاست علی//
➖انوارهاالمشرقه➖
۱-یا دره العصمه و الولایه
من صدف الحکمه و العنایه
⤴️ای مروارید عصمت ولایت از صدف حکمت و عنایت.
۲-ما الکوکب الدری فی السماء
من ضوء تلک الدره البیضاء
⤴️ هر کوکبی که در آسمان است از پرتو این گوهر بیضا نور میگیرد.
۳-و النیر الاعظم منها کالسها
کیف و لاحدلها و منتهی
⤴️ و نیر اعظم که خورشید است در برابر او مثل ستارهای کم نور است زیرا او حد و انتها ندارد.
۴-اشرقت العوالم العلویه
بنور تلک الدره البهیه
⤴️ نورانی هستند عوالم بالا به نور این گوهر نورانی.
۵-یا دوحه جازت سنام الفلک
بل جاوز السدره فرعها الزکی
⤴️درخت بزرگ و پر بار را دوحه می گویند.
🖋 ای درختی که از بلندی آسمان رد شدهای بلکه شاخهات از درخت سدره المنتهی هم عبور کرده است.
🖋 بالاترین مرتبهای که اعمال بالا میرود سدره المنتهی است و آن درختی است که محیط به همه عوالم است.
۶-یا دوحه اغصانها تدلت
بموضع فیه العقول ضلت
⤴️ ای درختی که شاخههای آن آویخته است به مکانی که عقول در آن گمگشته اند.
🖋در کلام امیرالمؤمنین است که میفرماید:
((کنا بکینونیته قبل الخلق التمکین فی التکوین اولیین ازلیین لا موجودین …))
ما به وجود خدا موجود بودیم، قبل از آفرینش خلق و اولی و ازلی بودیم.
امام صادق علیه السلام فرمود: عقول از این کلام حیراناند.
۷-دنت الی مقام او ادنی فلا
تتبع من ذلک اعلی مثلاً
⤴️ نزدیک شده به مقام او ادنی هستی و مثالی بالاتر از این نیست.
🖋مقام قاب قوسین، مقام فنای در واحدیت است و بالاتر از آن او ادنی استیعنی بلکه نزدیکتر، این بلکه نزدیکتر غایت مقام قرب است که فنای در احدیت است.
🖋البته اینها را عرفا فرمودهاند و هر عارفی از مقام خود خبر میدهد.
باید امیرالمؤمنین و رسول خاتم بگویند او ادنی کدام مقام است.
الحمدلله علی الولایه