ادبستان معرفت
استاد محمد مهدی معماریان ساوجی

۱۴۰۰-۱۰-۲۰ فص فاطمیه جلسه ۷۳

بسم الله الرحمن الرحیم

دوشنبه ۱۴۰۰/۱۰/۲۰ /درس فص فاطمیه

موضوع درس:. آیه مباهله

در آیه مباهله، امیرالمؤمنین ع نفس رسول الله معرفی شده است

الوسی بغدادی نقل می‌کند از مسلم و ترمذی و غیر آن دو از سعد بن ابی وقاض، گفت هنگامی که این آیه نازل شد که

فَمَنْ حَاجَّک فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَک مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکاذِبِینَ،

رسول خدا ص علی و فاطمه و حسن و حسین ع را فرا خواند پس گفت خدایا اینها اهل من هستند، این ۴ نفر همان مشهوری هستند که محدثان به آن اعتماد کرده‌اند یعنی اهل پیغمبر هستند، اجماع امت بر این است که همین ۵ تَن هستند.

و ابن عساکر از امام باقر از پدرش روایت کرده که هنگامی که آیه نازل شد ابوبکر و فرزندانش و عمر و فرزندانش و عثمان و فرزندانش و علی ع و فرزندانش امدند و این خلاف چیزی است که جمهور محدثین روایت کرده‌اند.

نکته اینها از روی فضائل امیرالمؤمنین ع برای انها مناقب درست کرده‌اند مخصوصاً در زمان معاویه.

هر بلایی که بر سر روایات آمده است از روات آمده است: و ما افه الاخبار الا رواتها، فاذاهم مجتمون علی اطفاء نور الله…) و این روات اجتماع کرده بودند در خاموش کردن نور خدا.

اقاجان، حدیث کساء مربوط به آیه مباهله است

و در غیر آن نیز روایت شده مانند حدیث کساء روی عن فاطمه الزهراء…» که در محافل عام دائر و در السنه انان به حدیث کساء سائر است.

از ابی جعفر ع در ذیل آیه، فی قوله تعالی (إِنَّما یریدُ اللَّهُ لِیذهِبَ عَنکمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیطَهِّرَکم تَطهیرًا) این آیه در مورد رسول الله ص، علی بن ابی طالب، و فاطمه و الحسن و الحسین ع در خانه، ام سلمه همسر رسول الله اتفاق افتاد.

و رسول الله انها را صدا زد و کساء را انداخت روی انها و با انها داخل کساء شد. خدایا اینها اهل بیت من هستند وعده کردی در مورد انها آنچه را وعده کردی، خدایا رجس و پلیدی را از انها ببر و تطهیر کن انها را تطهیر کردنی،

ام سلمه گفت آیا من هم با شما هستم یا رسول الله ص، رسول الله فرمود بشارت باد تو را که عاقبت بخیر خواهی شد

آیه مبارکه مباهله قران کریم است که اجماع امت بر این است که، ابناء، اشاره به امام حسن و امام حسین ع دارد، و نساء آن اشاره به عصمه الله فاطمه ع است، و انفس اشاره به حضرت وصی امام علی ع است.

نکته ۴۲۵: منقبت و فضیلت اصحاب عباء که اصحاب کسایند بدین عنوان، از آیه مبارکه مباهله است که متن قرآنست و انکار آن انکار آن است. کلماتی چند از فریقین در اینموضوع باختصار نقل می‌کنم:

آیه مباهله این است: إِنَّ مَثَلَ عِیسی عِنْدَ اللَّهِ کمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کنْ فَیکونُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّک فَلا تَکنْ مِنَ الْمُمْتَرِینَ فَمَنْ حَاجَّک فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَک مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکاذِبِینَ (آل عمران آیه ۶۲).

هزار و یک نکته، ص: ۲۱۷

مثل عیسی در قران، مثل حضرت آدم است چون پدر ندارد خدا نیست.

قران صراحتاً می‌گوید آدم را از خاک آفریده و گفت کن و فیکون

حق از پروردگار تو است و از شک کنندگان مباش بعد از اینکه علم به تو داده شده مباهله کنید.

زمخشری در تفسیر کشاف در ذیل این آیه آورده است از عایشه، روایت است، پیامبر اکرم ص یک پارچه نشاندار برخود کشید، امام حسن آمد بعد امام حسین ع بعد خانم فاطمه زهرا س و بعد علی ع آمد سپس گفت إِنَّما یریدُ اللَّهُ لِیذهِبَ عَنکمُ الرِّجسَ أَهلَ البَیتِ وَیطَهِّرَکم تَطهیرًا.

بعد از آن زمخشری فرمود: اگر بگویی که خواندن پیامبر به مباهله برای این بود که دروغگو مشخص شود از خصم آن و این امری بود مختص پیامبر و به آن کسی که تکذیب می‌کرد پیامبر را، پس چه معنا دارد ضم کردند فرزندان و زنان را

سؤال) چرا زن و بچه‌ها را آورد؟

جواب یکی (اینکه بگوید اهل من اینها هستند) و یکی هم به نبوت و صداقت خودش یقین داشت.

قلت ذلک….. ما می گویم این در دلالت بر اطمینان به حال و یقین به صدق تاکید بیشتری دارد، از آن جا که جرات کرده است که عزیزان خود را و پاره های جگرش را و محبوبترین مردم در نزد خویش را در معرض بلا آورد و فقط خود را در معرض بلا نیاورد و یقین داشت به کذب دشمن خویش که خصم او هلاک می‌شود، همراه با عزیزان آنها اگر مباهله تمام شود و اختصاص داد پسران و زنان را چرا، که انان عزیزترین اهل هستند چه بسیار که مرد خود را فدا می‌کند برای خانوده اش و می‌جنگد برای انها تا کشته شود، و از همین جا است که می‌بردند دارایی‌های مهم خود را در جنگها که مانع از فرار انها شود و نامیده می شدندمدافعان به حامیان حقایق، و مقدم داشت ابنا و نسا را بر انفس و نزدیکی منزلتهم که اینها تقدم دارند بر جان طرف که جان خود را فدا کند

خداوند خواست آنها را معرفی کند فرمود هم فاطمه و ابوها و بعلها و بنوها…

فاطمه است، پدر فاطمه، فاطمه شوهر فاطمه فرزندان فاطمه…. خانم فاطمه زهرا س را محور قرار داد..

در همین آیه نساءکم وسط است یعنی بین ابنا و انفس قرار دارد، پس قلب صدیقه طاهره است.

حضرت آدم در مکاشفه‌ای دید خانم فاطمه زهرا بر تختی نشسته و تاجی نورانی بر سرگذاشته و دو گوشواره درخشان به گوشش آویخته بود گردن بندی در گردن داشتند

این بانو که از زیبایی چهره‌اش بهشت نورانی گشته، کیست؟ گفت: او فاطمه دختر محمد (ص) گفت: این تاجی که برسردارد، چیست؟ تاج سر، رسول الله ص است و گردن بند چیست؟ پاسخ داد: شوهرش علی بن ابیطالب (ع) است. گفت: این دو گشواره که بر دو گوش او است چیست؟ پاسخ داد: دو فرزندش حسن وحسین ع می‌باشند.

نکته چرا عایشه با آن حسادتی که دارد تمام خصوصیات کساء را روایت کرده است؟ علامه عسگری تحقیق کرده و گفته عایشه چند تا بر خورد بعد از رسول الله ص داشت، یکی زمان ابوبکر و عمر، که با امیرالمؤمنین ع خیلی درگیری داشت، بعد درزمان عثمان، عثمان هم خیلی به عایشه باج نمی‌داد، سلیم بن قیس روایت کرده که عثمان حقوق عایشه را قطع کرد و عایشه آمد و اعتراض کرد که چرا قطع کردی …. وآخر گفت ارث رسول الله ص چه می‌شود که عثمان گفت مگر شما نگفتید که رسول الله ص ارث نمی‌گذارد و عایشه با عصبانیت رفت. تا جایی که عایشه فتوی به قتل عثمان داد. وگفت اقتلوا هذا النعثل

درزمان امیرالمؤمنین جنگ جمل را راه انداخت وشکست خورد

پس در زمان معاویه بخاطر دشمنی با او شروع کرد به گفتن بعضی از فضائل اهلبیت ع ملاحظه می‌فرمایید که امر کساء و اصحاب آن در یوم مباهله تا بدان حد اهمیت آن چشم گیر بود که عایشه با این که خود اصحاب کساء نبود و پدرش و خویشانش هم از آنان نبودند، تمام خصوصیات کساء و نحوه ورود و تربیت اصحاب کساء را اظهار داشت، و ارباب سیر و اصحاب خبرت و بصیرت می‌دانند که شهادت و اظهار مثل عایشه تا بدان حد دقت چه اهمیت بسزائی در موضوع اصحاب کساء دارد.

الحمدلله علی الولایه

دانلود فایل صوتی

۵/۵ - (۱ امتیاز)
مطالب مرتبط
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.