ادبستان معرفت
استاد محمد مهدی معماریان ساوجی

حدیث سی ام

به شرح استاد محمد مهدی معماریان:

ل- اول مجلد ثالث کشکول شیخ بهایى (ص ۲۴۵ ط ۱) من خط س عن عنوان البصرى و کان شیخا قد أتى علیه‏
هزار و یک نکته، ص: ۵۷۰
اربع و تسعون سنه، قال: کنت اختلف الى مالک بن انس سنین، فلما قدم جعفر بن محمد الصادق علیه السلام کنت اختلفت الیه و أحببت أن آخذ عنه کما اخذت عن مالک، فقال یوما لى انى رجل مطلوب، و مع ذلک لى اوراد فى کل ساعه من آناء اللیل و- النهار فلا تشغلنى عن وردى و خذ عن مالک و اختلف الیه کما کنت تختلف.
فاغتممت من ذلک و خرجت من عنده، و قلت فى نفسى:
لو تفرس لى خیرا لما زجرنى عن الاختلاف الیه و الاخذ عنه.
فدخلت مسجد الرسول (ص) و سلمت علیه، ثم رجعت من الغد الى الروضه، و صلیت فیها رکعتین، و قلت اسألک یا الله یا الله أن تعطف على قلب جعفر و ترزقنى من علمه ما اهتدى به الى صراطک المستقیم و رجعت الى دارى مغتما و لم أختلف الى مالک بن انس لما اشرب فى قلبى من حب جعفر (ع) فما خرجت من دارى الا الى الصلوه المکتوبه حتى عیل صبرى.
فلما ضاق صدرى تنعلت و تردیت و قصدت جعفرا و کان بعد ما صلیت العصر، فلما حضرت باب داره استأذنت علیه فخرج خادم له. فقال: ما حاجتک؟ فقلت: السلام على الشریف. فقال هو قائم فى مصلاه فجلست بحذاء بابه، فما لبثت الا یسیرا اذا خرج خادم. فقال: ادخل على برکه الله، فدخلت و سلمت علیه، فرد على السلام، و قال: اجلس غفر الله لک، فجلست فأطرق ملیا ثم رفع رأسه فقال ابو من؟ قلت: ابو عبد الله، قال: ثبت الله کنیتک و وفقک یا أبا عبد الله. ما مسألتک؟ فقلت: فى نفسى لو لم یکن فى زیارته و التسلیم علیه غیر هذا الدعاء لکان کثیرا.
ثم رفع رأسه فقال: ما مسألتک؟ قلت: سألت الله أن یعطف على قلبک و یرزقنى من علمک، و ارجو أن الله تعالى أجابنى فى- الشریف ما سألته.
هزار و یک نکته، ص: ۵۷۱
فقال: یا أبا عبد الله لیس العلم بالتعلم و انما هو نور یقع على قلب من یرید الله تبارک و تعالى.
فان أردت العلم فاطلب اولا فى نفسک حقیقه العبودیه، و اطلب العلم باستعماله، و استفهم الله یفهمک.
قلت: یا شریف! قال: قل یا أبا عبد الله. قلت یا أبا عبد الله ما حقیقه العبودیه؟ قال: ثلاثه أشیاء: أن لا یرى العبد لنفسه فیما خوله الله ملکا لان العبید لا یکون لهم ملک، یرون المال مال الله یضعونه حیث أمرهم الله به؛ و لا یدبر العبد لنفسه تدبیرا و جعل اشتغاله فیما أمره الله تعالى به و نهاه عنه. فاذا لم یر العبد لنفسه فیما خوله الله ملکا هان علیه الانفاق فیما أمره الله تعالى أن ینفق فیه. و اذا فوض العبد تدبیر نفسه الى مدبره هان علیه مصائب الدنیا، و اذا اشتغل العبد بما أمره الله تعالى و نهاه لا یتفرغ منهما الى المراء و المباهاه مع الناس. و اذا اکرم الله العبد بهذه الثلاثه هان علیه الدنیا و ابلیس و الخلق، و لا یطلب الدنیا تکاثرا و تفاخرا و لا یطلب ما عند الناس عزا و علوا و لا یدع ایامه باطلا.
فهذا اول درجه التقى، قال الله تعالى: تلک الدار الاخره نجعلها للذین لا یریدون علوا فى الارض و لا فسادا و العاقبه للمتقین.
قلت: یا أبا عبد الله اوصنى. فقال: اوصیک بتسعه اشیاء فانها وصیتى لمریدى الطریق الى الله تعالى، و الله اسأل أن یوفقک لاستعماله:
ثلاثه منها فى ریاضه النفس، و ثلاثه منها فى الحلم، و ثلاثه منها فى العلم. فاحفظها و ایاک و التهاون بها.
قال عنوان ففرغت قلبى له.
قال: اما اللواتى فى الریاضه فایاک أن تأکل ما لا تشتهیه فانه یورث الحماقه و البله. و لا تأکل الا عند الجوع، و اذا اکلت فکل حلالا، و سم الله و ذکر حدیث الرسول (ص) ما ملا آدمى وعاء
هزار و یک نکته، ص: ۵۷۲
شرا من بطنه، فان کان و لابد فثلث لطعامه، و ثلث لشرابه، و ثلث لنفسه.
فأما اللواتى فى الحلم فمن قال لک ان قلت واحده سمعت عشرا، فقل له ان قلت عشرا لم تسمع واحده، و من شتمک فقل ان کنت صادقا فیما تقول فأسأل الله یغفر لى، و ان کنت کاذبا فیما تقول فأسأل الله أن یغفر لک، و من وعدک بالخنا فعده بالنصیحه و الدعاء.
و اما اللواتى فى العلم فاسأل العلماء ما جهلت. و ایاک أن تسألهم تعنتا و تجربه. و ایاک أن تعمل برأیک شیئا و خذ بالاحتیاط فى جمیع ما تجد الیه سبیلا. و اهرب من الفتیا هربک من الاسد، و لا تجعل رقبتک فى الناس جسرا. قم عنى یا ابا عبد الله فقد نصحت لک و لا تفسد على وردى فانى امرؤ ضنین بنفسى و السلام على من اتبع الهدى، منقول کله من خط س. انتهى ما فى الکشکول.
بیان: آنکه امام علیه السلام فرمود: لیس العلم بالتعلم و انما هو نور یقع على قلب من یرید الله تبارک و تعالى، از حضرت عیسى روح الله علیه السلام روایت شده است که قال:
لا تقولوا العلم فى السماء من یصعد فیأتى به و لا فى تخوم الارض من ینزل فیأتى به، العلم مجبول فى قلوبکم، تأدبوا بین یدى الله بآداب الروحانیین، و تخلقوا بأخلاق الصدیقین یظهر من قلوبکم حتى یغطیکم و یغمرکم.

جلسه ۰۱ دانلود
جلسه ۰۲ دانلود

جلسه ۰۳ دانلود
جلسه ۰۴ دانلود

جلسه ۰۵ دانلود
جلسه ۰۶ دانلود

به این نوشته امتیاز دهید
مطالب مرتبط
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.