۱۴۰۳-۱۱-۱۸ شرح اصول کافی بیان ارواحی که در ائمه ع موجود است
بسم الله الرحمن الرحیم
«الحمدلله رب العالمین الصلاه و السلام علی سیدنا و نبینا و طبیب قلوبنا و شفیع ذنوبنا العبد المؤید الرسول المسدد المحمود الاحمد ابوالقاسم المصطفی محمد»
پنجشنبه ۱۴۰۳/۱۱/۱۸، اصول کافی، جلد اول
🧿موضوع: باب{بیان ارواحیکه در ائمه ع موجود است}
⬅️«مقدمه»
🖋 در روایات میفرماید در ائمه پنج روح وجود دارد.
🖋 ۱-روح القدس ۲- روح الایمان ۳- روح القوه ۴- روح الشهوه ۵-روح الحیاه
❗نکته: در معرفت نفس بحث شده که روح یک حقیقتی است که مراتب دارد، و این پنج روح جدا از هم نیستند.
🖋روح الایمان را هر کسی ندارد و این روح دارای خصوصیاتی است و کسیکه دارای این روح الایمان میشود حقایقی را درک میکند که دیگران درکش نمیکنند.
🖋بالاتر از روح الایمان، روح القدس است که در رسل و انبیاء و خاصان الهی است.
🖋کسانی که متصل به روح القدس اند دارای مشاهدات خاص و علم غیب هستند که در افراد دیگر وجود ندارد.
🖋روح الایمان و روح القدس هم دارای درجات هستند.
⬅️روایت (۱)
⤴️جابر جعفی گوید: امام صادق علیه السّلام فرمود: ای جابر! همانا خدای – تبارک و تعالی – مخلوق را سه دسته آفرید؛ چنانچه فرماید: (((و شما سه دسته جفت هم باشید: دست راستیها و چه دست راستیها؟!! (چگونه در نعمتهای بهشت میخرامند) ودست چپیها، چه دست چپیها؟!! (چگونه در عقوبات دوزخ گرفتارند) و پیشی گرفتگان که پیشی گرفتهاند تنها ایشان مقربانند – ۶ تا ۱۱ – سوره ۵۶ -))) پیشی گرفتگان همان رسولان خدا و مخصوصین درگاه او از میان مخلوق میباشند. که خدا در ایشان پنج روح قرار داده است: ۱- ایشان را بروح القدس مؤید ساخت و بوسیله آن همه چیز را بدانند و بشناسند. ۲- ایشان را با روح ایمان مؤید ساخت و با آن از خدای عزوجل بترسند ۳- آنها را بروح قوه مؤید ساخت و با آن بر اطاعت خدا توانائی یافتند ۴- آنها را بروح شهوت (میل و اشتها) مؤید ساخت و با آن اطاعت خدا را خواستند و از نافرمانیش کراهت یافتند ۵- در ایشان روح حرکت نهاد که همه مردم با آن رفت و آمد کنند.
و در مؤمنین دست راستیها روح ایمان نهاد که با آن از خدا بترسند و در ایشان روح قوه نهاد و با آن بر اطاعت خدا توانائی یافتند، و در ایشان روح شهوت نهاد و یا آن خواهان اطاعت خدا گشتند و در ایشان روح حرکت نهاد که مردم با آن روح رفت و آمد کنند.
🖋شرح:
انسانها سه دسته میشوند:
۱-انسانهای خوب
۲-انسانهای بد
۳-عدهای هم فوق انسانهای خوب و بد هستند.
🖋رسولان الهی، و اولیاءالله و حجج الهیه با مؤمنین فرق دارند.
تفاوت آنها در چیست؟!!
روایت: اینکه از امام هرچیزی سؤال کنید جواب میدهد بخاطر اتصال به روح القدس است که همه چیز را میداند.
🖋این ارواح خصوصیاتی دارند.
🖋کسیکه دارای روح الایمان است، از خدا میترسد، خوف از خدا چیست؟!! بخاطر ایمان به خداست.
🖋باید ایمان به خدا داشته باشی که بترسی و با اعتقاد به معاد است که از خدا میترسیم.
🖋هرکاری که در اطاعت خدا انجام میگیرد به واسطه روح القوه است.
🖋این پنج روح در انبیاء و خاصان الهی هست و در بعضی از آنها با دیگران مشترک است.
🖋 پس مؤمنین به روح الایمان است که از خدا میترسند.
🖋 روح القدس مخصوص خاصان است.
🖋 در همهٔ مردم این سه روح مدرج (نفس نباتی) روح الشهوه (قوه شهویه) و روح القوه (قوه غضبیه) وجود دارد و اینها لازمه حیات هستند (بدون قدرت و شهوت نمیشود زندگی کرد)
🖋 مؤمن یک چیز اضافه دارد که روح الایمان است.
🕋آیه قرآن
((کتَبَ فی قُلُوبِهِمُ الْإیمانَ وَ أَیدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ))
(خدا بر دلهاشان ایمان نگاشته و به روح خود آنها را مؤید گردانیده)
در قلب مؤمن روح الایمان ثبت شده و از خدا میترسد و تقوای الهی دارد.
🖋مؤمن از خدا میترسد به خاطر آن ایمانی که دارد و هر جایی نمیرود، هر غذایی نمیخورد، سر هر سفرهای نمینشیند، هر حرفی نمیزند ووو…
🖋 در روح الایمان علوم و دریافتی است و خود این ترس، به خاطر این علم است.
⬅️روایت: ایمان ۱۰ درجه دارد که فاصله هر درجه تا درجه دیگر هزار سال راه است که اینها مقامات روح الایمان است.
سلمان درجه ۱۰ و ابوذر درجه ۹ و مقداد درجه ۸ ایمان را دارا بودند.
⬅️ روایت از نبی اکرم:
زمانی که مؤمن میخواهد گناه کند روح الایمان آن را از گناه باز میدارد تا موقعی که بخواهد زنا انجام دهد آن موقع روح الایمان از او جدا میشود پس مؤمن زمانی که گناه میکند در آن زمان گناه دیگر مؤمن نیست، و اگر توبه واقعی کند روح الایمان دوباره به او پیوند میخورد.
⬅️ روایت: اگر گناه کردید تا هفت ساعت بعد از آن توبه کنید.
🖋 شخصی گفت زمانی که استادم به من دستورالعمل میداد ۴۰ روز تمام نشده بود جواب میگرفتم تا اینکه خطایی از من سر زد ووو…
🕋آیه قرآن
((قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَی مِمَّا یدْعُونَنِی إِلَیهِ وَإِلَّا تَصْرِفْ عَنِّی کیدَهُنَّ أَصْبُ إِلَیهِنَّ وَأَکن مِّنَ الْجَاهِلِینَ))
یوسف گفت: پروردگارا! زندان نزد من محبوبتر است از عملی که مرا به آن میخوانند، و اگر نیرنگشان را از من نگردانی به آنان رغبت میکنم و از نادانان میشوم. (۳۳)
🖋 زمانی که روح الایمان از انسان قطع شود دیگر انسان نمیفهمد و علومش ازبین میرود و دیگر خوف از خدا ندارد و هر کاری انجام میدهد.
🖋 مؤمن نگاه به نامحرم نمیکند و اگر نگاهش هم افتاد استغفار میکند.
🖋 انسان مؤمن دریافتهایی دارد و خداترس است، نشانه مؤمن خوف از خداست.
🖋 همه چیز زیر سر تقوای الهی است، اگرکسی روح الایمانش به ۱۰ درجه برسد و کامل بشود میتواند از روحالقدس بهرهمند بشود؟!! بله میشود.
(خود روحالقدس هم مراتب دارد)
🖋 بالاترین مرتبه روح القدس از آنِ خاتم انبیاست و همچنین مخصوص امامان اهل بیت که وصی ایشان هستند.
⬅️روایت (۲)
⤴️جابر گوید: از امام باقر علیه السّلام درباره علم عالم (یعنی پیغمبر و امام ص) پرسیدم، فرمود: ای جابر! همانا در پیغمبران و اوصیاء پنج رحست: ۱- روح القدس ۲- روح ایمان ۳- روح زندگی (حرکت) ۴- روح شهوت، ای جابر، ایشان بوسیله روح القدس امور و مطالب زیر عرش را تا زیر خاک بدانند. سپس فرمودای جابر این چهار روح اخیر را پیش آمد و آفت میرسد، ولی روح القدس بازی و یاوهگری نکند.
⬅️شرح (اسامی ارواح در بعضی از روایات مختلف آمده است)
🖋 روایت آقا امیر مؤمنین علیه السلام:
بپرسید از من آنچه در مادون عرش است.
🖊روایت (سَلونی قَبلَ أن تَفقِدونی)
امام علی علیه السلام: از من بپرسید پیش از آن که از دستم دهید؛ زیرا من به راههای آسمان، داناتر از راههای زمینم.
🖋 اخبار آسمان و بهشت ووو… در نزد من است.
🖋 چهار روح اول دچار حادثه میشوند مگر روح القدس.
🖋 یعنی ممکن است در انسان روح الشهوه و روح الایمان و روح القوه و روح الحیات ضعیف و قوی شود ولی روحالقدس لهو و لعب و بازی ندارد و این با چهار روح دیگر فرق دارد.
⬅️روایت (۳)
مفصل بن عمر گوید از امام صادق علیه السّلام پرسیدم راجع بدانستن امام علیه السّلام آنچه را در اطراف زمین است، با اینکه خودش در میان اتاقی است که پردهاش انداخته است فرمود: ای مفضل! خدای تبارک و تعالی در پیغمبر صلی اللّه علیه و آله پنج روح قرار داد: ۱- روح زندگی که با آن بجنبد و راه رود ۲- روح قوه که با آن قیام و کوشش کند ۳- روح شهوت که با آن بخورد و بیاشامد و با زنان حلال خود نزدیکی کند ۴- روح ایمان که با آن ایمان آورد و عدالت ورزد ۵- روح القدس که با آن بار نبوت کشد.
چون پیغمبر صلی اللّه علیه و آله وفات کند، روح القدس از او به امام (جانشین) منتقل شود و روح القدس خواب و غفلت و یاوه گری و تکبر ندارد و چهار روح دیگر خواب و غفلت و تکبر و یاوهگری دارند و بوسیله روح القدس همه چیز درک میشود.
⤴️شرح:
شهوت یعنی اشتها، حالا اشتها به هر چیزی که داریم، چه مادی و چه معنوی.
🖋 قوه غضبیه کارش دفع است و برای اینست که دشمن و ضرر را از انسان دفع کند.
🖋 در روح الایمان ، ایمان و عدالت است، ایمان مربوط به خدا و عدالت مربوط به خلق خداست.
🖊دین یعنی انسانیت، دین یاد میدهد دروغ نگویید، دزدی نکنید، کارهای زشت انجام ندهید.
🖋 اگر کسی روح الایمان نداشته باشد، شیخ و مرجع تقلید هم باشد عدالت ندارد چون ایمان ندارد، این ایمان است که خوف میآورد.
🖋 ایمان خود را تقویت کنید و ایمان خود را با هیچ چیز عوض نکنید، این ایمان خیلی ارزش دارد.
🖋 زمانی که انسان یک حدیث و آیه قرآن را میفهمد ثمرات آن روح الایمان است که اگر تقویت شود بالاتر میرود و میشود روح القدس.
🖋 ارتباط با ملکوت به خاطر روحالقدس است و سنگین است.
🖋روایت: کسی که در درجه ۴ یا ۵ ایمان است چیزهایی را میفهمد که کسانی که در درجه اول هستند نمیفهمند و اگر بخواهید به آنها تحمیل کنید میشکنند چون نمیتوانند حمل کنند.
⬅️روایت: اگر ابوذر میدانست در قلب سلمان چه میگذرد او را میکشت.
🖋 جالب است این روایت:
وقتی امام رضا علیه السلام در خراسان بود و امام جواد مثلاً در مدینه بود امام از کجا متوجه میشود امام دیگری از دنیا رفته؟!!! در روایات آمده است یک حالت سنگین و وقاری به امام دست میدهد و او متوجه میشود که امام دیگری از دنیا رفته است.
🖋 مثلاً زمانی که ۳ نیمه شب توسل به امام زمان پیدا میکنید میشود کسی بگوید امام خواب است؟ این معنا ندارد چون امام صاحب روح القدس است و روح القدس خواب ندارد.
🖋 چشم امام میخوابد ولی قلب او بیدار است. خواب برای امام معنا ندارد و غافل نمیشود و بازی نمیکند و بیهوده کاری انجام نمیدهد.
🖋 امام هر چیزی را میبیند چون صاحب علم غیب است.
این در کجای قرآن آمده است؟
🕋النجم
وَأَعْطَیٰ قَلِیلًا وَأَکدَیٰ
و اندکی بخشید و امساک ورزید. (۳۴)
أَعِندَهُ عِلْمُ الْغَیبِ فَهُوَ یرَیٰ
آیا علم غیب نزد اوست و او میبیند (۳۵)
أَمْ لَمْ ینَبَّأْ بِمَا فِی صُحُفِ مُوسَیٰ
یا او را به آنچه در صحیفههای موسی است خبر ندادهاند؟(۳۶)
🖋 یعنی اهل علم است و به کتب آسمانی عالم است اما علم غیب یک چیز دیگر است.
علم غیب باعث رویت است.
🖋 این کیست که اندک میبخشد و امساک میکند؟ این عارف به سرّالقدر است مثلاً به کسی که فقیر است پول نمیدهد و به کسی که پولدار است پول میدهد زیرا او چیزهایی میداند و میبیند که دیگران نمیدانند مثلاً حضرت خضر علیه السلام کشتی فقرا را سوراخ کرد و و و…. زیرا عارف به سرالقدر است.
🖋فهو یری… او میبیند.
کسی که علم غیب دارد میبیند.
الحمدلله علی الولایه