۱۴۰۳-۱۰-۲۰ شرح اصول کافی واگذاری دین به پیامبر و اهل بیت
بسم الله الرحمن الرحیم
«الحمدلله رب العالمین الصلاه و السلام علی سیدنا و نبینا و طبیب قلوبنا و شفیع ذنوبنا العبد المؤید الرسول المسدد المحمود الاحمد ابوالقاسم المصطفی محمد»
پنجشنبه ۱۴۰۳/۱۰/۲۰، اصول کافی، جلد اول
🧿موضوع: باب «واگذاری امر دین به پیامبر و ائمه علیهم السلام»
⬅️ روایت (۱)
⬅️ابواسحاق نحوی گوید: بر امام صادق علیه السّلام وارد شدم و شنیدم میفرمود: خدای عزوجل پیغمبرش را به محبت خود تربیت کرد و سپس فرمود (((تو دارای خلق عظیمی هستی ۴ سوره ۶۸))) و آنگاه باو واگذار کرد و فرمود (((هر چه را پیغمبر برای شما آورد بگیرید؛ و از هر چه منعتان کند باز ایستید – ۷ سوره ۵۹))) و باز فرمود (((هر کس از رسولخدا اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است – ۸۰ سوره ۴ -))) سپس امام فرمود: پیغمبر خدا کار را به علی واگذار کرد و او را امین شمرد، شما (شیعیان) تسلیم شدید و آن مردم (اهل سنت) انکار کردند، بخدا ما شما را دوست داریم که هرگاه بگوئیم بگوئید، و هرگاه سکوت کنیم، سکوت کنید، و ما واسطه میان شما و خدای عزوجل هستیم، خدا برای هیچکس در مخالفت امر ما خیری قرار نداده است.
⤴️شرح حدیث: یعنی پیامبر اکرم ادب آموختهٔ مکتب الهی است بوسیلهٔ محبت الهی.
🤲در دعای ابوحمزه ثمالی میخوانیم:
«إِلهِی لَاتُؤَدِّبْنِی بِعُقُوبَتِک»
خدایا مرا با عقوبت و کیفرت ادب نکن، بلکه با محبت مرا ادب کن.
🖋به پیامبر میفرماید: تو بر خلق عظیم هستی.
🖋 پیامبر اکرم (ص) فرمود من آمدهام مکارم اخلاق را تمام کنم.
❗نکته(یعنی اطاعت خداوند، اطاعت رسول الله است، در اینجا اطاعت خدا را کاملاً منحصر میکند به اطاعت از رسول الله، اما در جای دیگر میفرماید از خدا اطاعت کنید و از رسول الله اطاعت کنید، از خدا اطاعت کنید یعنی دستورات قرآن را اطاعت کنید و از رسول الله یعنی هرچه رسول الله میگوید اطاعتش کنید.
🖋در اینجا میفرماید اطاعت خدا همان اطاعت از رسول الله است.
🖋 رسول الله فرمود: کسی که از علی اطاعت کند از من اطاعت کرده پس جنگ باعلی جنگ با من است و صلح با علی صلح با من است.
🖋 در جریان یوم الخمیس
طبق روایاتی که شیعه و سنی نقل کردهاند، هنگامی که رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) از مردم درخواست کرد تا قلم و دواتی بیاورند تا مطلبی برای عموم بنویسد که مردم هرگز گمراه نشوند، خلیفه دوم مانع شد و رسول الله را به هذیانگوئی متهم کرد.
گفت این مرد هذیان میگوید، حتی نگفت پیامبر خدا، انکار کرد پیامبر بودن ایشان را و گفت قرآن برای ما کافی است.
🖋 همیشه دنباله رو امام زمان خود باشید زیرا ائمه واسطه فیض الهی هستند.
🖋 آن کسی که واسطه امر خداست ما اهل بیت هستیم پس اگر دنبال ما آمدید خیر به شما میرسد.
❗نکته: آیا پیامبر پیامبرتر میشود؟
یعنی وقتی آیات قرآن بر پیامبر نازل میشود علم و تجربه او بیشتر میشود؟؟؟
اگر اینگونه باشد پس همهٔ حرفهای پیامبر یک جور نیست یعنی مطالبی که اوایل نبوتش گفته طور دیگر است و حرفهای آخر او پختهتر میشود، این حدیث در مقابل این شبهه است.
🖋 بحث ولایت و نبوت است، یعنی هیچ نبی و پیامبری نیست مگر اینکه قبل از بعثتش درجات ولایت را طی کرده است و بعد از طی مراحل ولایت به نبوت میرسد، مقامات انسانی را قبل از بعثت طی میکند و کامل میشود، بعد از آن مقام نبوت پیدا میکند. مانند شخصی که میخواهد قاضی بشود اول باید درس بخواند و مراتب تحصیلی را طی کند تا به درجه قضاوت برسد.
🖋حالا در جواب آن شبهه گفته میشود:
پیامبر پیامبرتر نمیشود و آن وحی برای امت اوست، خود پیامبر قرآن را به یکباره دریافت میکند، اما برای امت یکی یکی آیات نازل میشود و پیامبر طبق آن دریافت حقیقت قرآن میگوید هرکدام از آیات را در کجا بگذارند پس چیدمان قرآن توسط رسول الله صورت گرفته است.
🖋 پیامبر اول کامل است و بعد به نبوت مبعوث میشود.
اشهد ان محمد عبده و رسوله
🖋 خداوند امر دین را به پیامبر واگذار کرد و میگوید هرچه رسول الله میگوید اطاعت کنید.
🖋 زمانی که رسول ادب شده و کامل شده بعد میگوید اطاعتش کنید.
و ایشان این مقام را به امیرالمؤمنین علیه السلام داده است.
🖋 پس حالا که اینطور شد باید آنجا که فرمان صلح میدهیم صلح کنید و آنجا که فرمان سکوت میدهیم سکوت کنید ووو…..
🖋 توسط ائمه چقدر گفته شده است که تا آمدن حضرت حجت در خانه خود باشید.
🖋 تمام خیر از جانب خداست که به وسیله واسطه او به بندگانش میرسد.
در اینجا بحث پولدار شدن نیست زیرا زندگی دنیا محدود است و ما عالم آخرت در پیش داریم گرچه وقتی دنبال اهل بیت باشید دنیای شما هم درست میشود.
⬅️روایت (۲)
موسی بن اشیم گوید: خدمت امام صادق علیه السّلام که مردی راجع به آیهای از قرآن پرسید حضرت جوابش فرمود، سپس مردی وارد شد و همان آیه را پرسید، حضرت بر خلاف آنچه باولی فرموده بود، به او جواب گفت، از اختلاف گوئی آن حضرت آنچه خدا خواهد، در دلم وارد شد، بطوری که گویا دلم را با کاردها میبرند. با خود گفتم من ابو قتاده را که در یک (((واو))) اشتباه نمیکرد، در شام رها کردم و نزد این مرد آمدم که چنین اشتباه بزرگی میکند، در آن میان که من آن افکار داشتم، مرد دیگری وارد شد و از همان آیه سؤال کرد، حضرت بر خلاف آنچه بمن و (دو) رفیقم گفته بود، باو جواب داد، من دلم آرام گرفت، زیرا دانستم اختلاف گوئی حضرت بخاطر تقیه است.
سپس آنحضرت بمن توجه کرد و فرمود: پسر اشیم! خدای عزوجل امر را بسلیمان بن داود واگذار کرد و فرمود (((اینست عطاء ما خواهی ببخش یا نگهدار، حسابی بر تو نیست – ۴۰ سوره ۳۸ -))) و بپغمبرش صلی اللّه علیه و آله واگذار کرد و فرمود: (((آنچه را رسول برای شما آورده بگیرید و از آنچه منعتان کرده بازایستید – ۷ سوره ۵۹ -))) و آنچه برسولخدا صلی اللّه علیه و آله واگذار نموده، بما واگذار کرده است.
⤴️شرح حدیث: کسی که بصیرت دارد متوجه میشود چه جایی به چه کسی کمک کند و یا چه جایی به چه کسی کمک نکند.
🖋 آقا جان (علامه حسنزاده آملی) میفرماید: عارف به سر القدر گاهی به کسی که پول دارد پول میبخشد ولی هیچ پولی به فقیر نمیدهد.
چرا؟!!! زیرا او بصیرت دارد و حساب این کار دست ما نیست و امر باطنی است.
⬅️جناب حافظ
/به مِی سجّاده رنگین کُن گَرَت پیرِ مُغان گوید
که سالِک بیخبر نَبْوَد ز راه و رسمِ منزلها/
⤴️ ولی خدا خیلی بهتر از شما میداند که نجس و پاکی در چیست.
🖋 این که امام به غیر حساب به یکی میبخشد و به یکی نمیبخشد یعنی حسابش پیش خود امام است و دست ما نیست.
🖋 در اینجا امام به هر کسی یک چیزی گفته است زیرا مطلب وجوه مختلف دارد و همه انسانها با هم برابر نیستند، شما چه میدانید در خلوت افراد چه میگذرد و در باطن چجور آدمی هستند.
ولی خدا از باطن افراد خبر دارد بخاطر همین به یک نفر رسم ادب را یاد میدهد و به یک نفر اصلاً کاری ندارد.
🖋 امام بصیرت دارد به ذوات اشیا و ذوات افراد.
🖋 شخصی آمد خدمت رسول الله و گفت که من دزدی میکنم و نمیتوانم جلوی خود را بگیرم رسول الله فرمود تو دروغ نگو.
او هیچگاه دروغ نگفت و خوب شد.
حالا دزدی کردن چه ارتباطی با دروغ گفتن دارد؟!!
او وقتی میخواست دزدی کند به این فکر میکرد که اگر الان رسول خدا از من بپرسد دزدی کردی؟ باید دروغ بگویم پس وقتی بخواهم به رسول الله راستش را بگویم باید دزدی نکنم.
⬅️روایت (۳)
⬅️رزاره گوید: من از امام باقر و امام صادق علیهماالسلام شنیدم که میفرمودند: خدای عزوجل امر خلقش را به پیغمبرش واگذار فرمود، تا ببیند چگونه اطاعت میکنند (پیغمبرش را و چون اطاعت پیغمبر بر نفوس مردم دشوارتر از اطاعت خدا است اجرش بیشتر است – مرآت -) سپس این آیه را تلاوت فرمود: (((آنچه را رسول برای شما آورده بگیرید و از آنچه منعتان کرده باز ایستید – ۷ سوره ۵۹ -)
⤴️شرح حدیث:
شیطان شش هزار سال خدا را عبادت کرد اما زمانی که سجده بر حضرت آدم واجب شد، گفت من بهتر از آدم هستم.
🖋 اگر از رسول خدا و ائمه اطاعت کنید از خدا اطاعت کردهاید.
⬅️امیرالمؤمنین در نهج البلاغه
⤴️حضرت در خطبهٔ قاسعه میفرماید که شیطان شش هزار سال عبادت کرد و وقتی خدا او را امتحان کرد و گفت که من آدم را خلق میکنم و همه باید به آدم سجده کنند، ابلیس قبول نکرد یعنی همه به آدم سجده کردند جز ابلیس. او از سجده امتناع کرد، تکبر ورزید و کافر شد. ابلیس عابد بود ولی عبودیت نداشت و تسلیم نشد.
🖋 خداوند فرمود که شیطان از کافران است!!! شیطان خدا را به یگانگی میپرستید و شریک برای خدا قائل نبود و گفت مرا از آتش و آدم را از خاک آفریدی یعنی به خالق ایمان داشت.
🕋آیه قرآن
(انی اخاف الله رب العالمین)
شیطان گفت الله رب العالمین است یعنی مشرک نبود.
🖋چرا خداوند فرمود ((وَکانَ مِنَ ٱلۡکٰفِرِینَ))
شیطان قیامت را هم قبول داشت و صراط مستقیم را هم قبول داشت چون گفت بر صراط مستقیم تو مینشینم، حتی مقام شکر را هم میدانست که چیست پس چرا خداوند فرمود او کافر بود؟!!! چون ولایت آدم را قبول نکرد و بر او سجده نکرد و حجت خدا را نپذیرفت.
🖋 آنچه رسول الله میآورد بگیرید یعنی از دست رسول الله بگیرید و ایشان میفرماید من شهر علم هستم و علی درب آن است؛ پس هر کس میخواهد وارد شهر شود، باید از درب آن وارد شود. پس از جانب رسول الله چیزی به کسی نمیرسد مگر به واسطه علی علیه السلام.
🖋 علامه مجلسی یک مطلب را در پاورقی فرمودهاند درمورد بحث تفویض که میفرماید بعضیها غلو میکنند در مورد ائمه و ائمه از اینها بیزاری میجستند.
بعضی میگویند که خداوند ائمه را آفرید و ائمه هم بقیه را آفریدند، این کفر است و ما قبول نداریم.
🖋اما اگر بحث ولایت تکوینی است که امام احاطه دارد به تمام عوالم، این شرک نیست، زیرا شیطان احاطه دارد پس چطور امام نمیتواند احاطه داشته باشد.
🖋 بحث تفویض، همان ولایت تشریعی است یعنی حکم دین به دست پیامبر است.
🖋 خداوند دین را مقرر کرد و بعد واگذار کرد به دست حجت خود که آن را اطاعت کنید.
🕋 آیه ۵۹ سوره نساء: (یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر….)
⤴️ اولی الامر باید معصوم باشد که حرف او حرف خدا و رسول خدا باشد.
🖋 در قرآن آمده است که حرف مسرفین را اطاعت نکنید.
«وَلَا تُطِیعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِینَ»
پس مسرفین والی امر نیستند.
🖋 مسرفین چه کسانی هستند؟!! خداوند به چه کسانی میگوید اسراف کار؟!!! تحقیق کنید در قرآن.
🖋 کسی که اطاعت او اطاعت خداست باید انسان الهی باشد، اولی الامر کسی است که صاحب امر الهی است و صاحب امر الهی نه یزید و نه معاویه هستند که با حیله و نیرنگ و نقشه و قتل و… بیایند سر کار و نتیجه آن این بشود که امت اسلام نوه پیامبر را سر ببرند و تمام خاندان پیامبر را بکشند، اینها نتیجهٔ آن سقیفه بود.
الحمدلله علی الولایه